The Exposition of Hanumān’s Protective Kavaca (Māruti-kavaca)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । कार्तवीर्यस्य कवचं कथितं ते मुनीश्वर । मोहविध्वंसनं जैत्रं मारुतेः कवचं श्रृणु ॥ १ ॥

सनत्कुमार उवाच । कार्तवीर्यस्य कवचं कथितं ते मुनीश्वर । मोहविध्वंसनं जैत्रं मारुतेः कवचं श्रृणु ॥

Verse 2

यस्य संधारणात्सद्यः सर्वे नश्यंत्युपद्रवाः । भूतप्रेतारिजं दुःखं नाशमेति न संशयः ॥ २ ॥

यस्य संधारणात्सद्यः सर्वे नश्यन्त्युपद्रवाः । भूतप्रेतारिजं दुःखं नाशमेति न संशयः ॥

Verse 3

एकदाहं गतो द्रष्टुं रामं रमयतां वरम् । आनंदवनिकासंस्थं ध्यायंतं स्वात्मनः पदम् ॥ ३ ॥

एकदा अहं रामं द्रष्टुं गतः—रमयतां वरं; स आनन्दवनिकायां संस्थितः स्वात्मनः परमं पदं ध्यायन् आसीत्।

Verse 4

तत्र रामं रमानाथं पूजितं त्रिदशेश्वरैः । नमस्कृत्य तदादिष्टमासनं स्थितवान् पुरः ॥ ४ ॥

तत्र रमानाथं रामं त्रिदशेश्वरैः पूजितं दृष्ट्वा नमस्कृत्य, तेनादिष्टमासनं पुरः स्थित्वा स्वीकृतवान्।

Verse 5

तत्र सर्वं मया वृत्तं रावणस्य वधांतकम् । पृष्टं प्रोवाच राजेंद्रः श्रीरामः स्वयमादरात् ॥ ५ ॥

तत्र मया सर्वं वृत्तं रावणवधान्तकं निवेदितम्; पृष्टः सन् राजेन्द्रः श्रीरामः स्वयम् आदरात् प्रोवाच।

Verse 6

ततः कथांते भगवान्मारुतेः कवचं ददौ । मह्यं तत्ते प्रवक्ष्यामि न प्रकाश्यं हि कुत्रचित् ॥ ६ ॥

ततः कथान्ते भगवान् मारुतेः कवचं मह्यं ददौ; यथा ममोपदिष्टं तथा तेऽहं प्रवक्ष्यामि—न हि कुत्रचित् प्रकाश्यम्।

Verse 7

भविष्यदेतन्निर्द्दिष्टं बालभावेन नारद । श्रीरामेणांजनासूनासूनोर्भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् ॥ ७ ॥

भविष्यदेतन्निर्दिष्टं बालभावेन नारद; श्रीरामेणाञ्जनासूनासूनोः भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्।

Verse 8

हनुमान् पूर्वतः पातु दक्षिणे पवनात्मजः । पातु प्रतीच्यामक्षघ्नः सौम्ये सागरतारकः ॥ ८ ॥

प्राच्यां हनुमान् पातु, दक्षिणे पवनात्मजः। प्रतीच्यामक्षघ्नः पातु, सौम्ये सागरतारकः॥

Verse 9

ऊर्द्ध पातु कपिश्रेष्ठः केसरिप्रियनंदनः । अधस्ताद्विष्णुभक्तस्तु पातु मध्ये च पावनिः ॥ ९ ॥

ऊर्ध्वं पातु कपिश्रेष्ठः केसरिप्रियनन्दनः। अधस्ताद्विष्णुभक्तस्तु पातु मध्ये च पावनिः॥

Verse 10

लंकाविदाहकः पातु सर्वापद्भ्यो निरंतरम् । सुग्रीवसचिवः पातु मस्तकं वायुनंदनः ॥ १० ॥

लङ्काविदाहकः पातु सर्वापद्भ्यो निरन्तरम्। सुग्रीवसचिवः पातु मस्तकं वायुनन्दनः॥

Verse 11

भालं पातु महावीरो भ्रुवोर्मध्ये निरंतरम् । नेत्रे छायापहारी च पातु नः प्लवगेश्वरः ॥ ११ ॥

भालं पातु महावीरः भ्रुवोर्मध्ये निरन्तरम्। नेत्रे छायापहारी च पातु नः प्लवगेश्वरः॥

Verse 12

कपोलौ कर्णमूले च पातु श्रीरामकिंकरः । नासाग्रमंजनासूनुः पातु वक्त्रं हरीश्वरः ॥ १२ ॥

कपोलौ कर्णमूले च पातु श्रीरामकिङ्करः। नासाग्रमञ्जनासूनुः पातु वक्त्रं हरीश्वरः॥

Verse 13

पातु कंठे तु दैत्यारिः स्कंधौ पातु सुरारिजित् । भुजौ पातु महातेजाः करौ च चरणायुधः ॥ १३ ॥

पातु मे कण्ठे दैत्यारिः, स्कन्धौ पातु सुरारिजित्। भुजौ पातु महातेजाः, करौ च चरणायुधः॥१३॥

Verse 14

नखान्नाखायुधः पातु कुक्षौ पातु कपीश्वरः । वक्षो मुद्रापहारी च पातु पार्श्वे भुजायुधः ॥ १४ ॥

नखान् पातु नखायुधः, कुक्षौ पातु कपीश्वरः। वक्षः पातु मुद्रापहारी, पार्श्वे पातु भुजायुधः॥१४॥

Verse 15

लंकानिभंजनः पातु पृष्टदेशे निरंतरम् । नाभिं श्रीरामभक्तस्तु कटिं पात्वनिलात्मजः ॥ १५ ॥

लङ्कानिभञ्जनः पातु पृष्ठदेशे निरन्तरम्। नाभिं पातु श्रीरामभक्तः, कटिं पात्वनिलात्मजः॥१५॥

Verse 16

गुह्यं पातु महाप्रज्ञः सक्थिनी अतिथिप्रियः । ऊरू च जानुनी पातु लंकाप्रासादभंजनः ॥ १६ ॥

गुह्यं पातु महाप्रज्ञः, सक्थिनी पात्वतिथिप्रियः। ऊरू जानुनी पातु लङ्काप्रासादभञ्जनः॥१६॥

Verse 17

जंघे पातु कपिश्रेष्ठो गुल्फौ पातु महाबलः । अचलोद्धारकः पातु पादौ भास्करसन्निभः ॥ १७ ॥

जङ्घे पातु कपिश्रेष्ठः, गुल्फौ पातु महाबलः। पादौ पात्वचलोद्धारकः, भास्करसन्निभः॥१७॥

Verse 18

अङ्गानि पातु सत्त्वाढ्यः पातु पादांगुलीः सदा । मुखांगानि महाशूरः पातु रोमाणि चात्मवान् ॥ १८ ॥

अङ्गानि मे सत्त्वाढ्यः पातु, पादाङ्गुलीः सदा पातु। मुखाङ्गानि महाशूरः पातु, रोमाणि चात्मवान् पातु॥

Verse 19

दिवारात्रौ त्रिलोकेषु सदागतिलुतोऽवतु । स्थितं व्रजंतमासीनं पिबंतं जक्षतं कपिः ॥ १९ ॥

दिवारात्रौ त्रिलोकेषु सदागतिलुतः कपिः अवतु। स्थितं व्रजन्तमासीनं पिबन्तं जक्षतं च माम्॥

Verse 20

लोकोत्तरगुणः श्रीमान् पातु त्र्यंबकसंभवः । प्रमत्तमप्रमत्तं वा शयानं गहनेंऽबुनि ॥ २० ॥

लोकोत्तरगुणः श्रीमान् त्र्यम्बकसम्भवः पातु नः। प्रमत्तमप्रमत्तं वा शयानं गहनेऽम्बुनि॥

Verse 21

स्थलेंऽतरिक्षे ह्यग्नौ वा पर्वते सागरे द्रुमे । संग्रामे संकटे घोरे विराङ्रूपधरोऽवतु ॥ २१ ॥

स्थलेऽन्तरिक्षे ह्यग्नौ वा पर्वते सागरे द्रुमे। संग्रामे संकटे घोरे विराड्रूपधरोऽवतु माम्॥

Verse 22

डाकिनीशाकिनीमारीकालरात्रिमरीचिकाः । शयानं मां विभुः पातु पिशाचोरगराक्षसीः ॥ २२ ॥

डाकिनीशाकिनीमारीकालरात्रिमरीचिकाः। पिशाचोरगराक्षसीश्च शयानं मां विभुः पातु॥

Verse 23

दिव्यदेहधरो धीमान्सर्वसत्त्वभयंकरः । साधकेंद्रावनः शश्वत्पातु सर्वत एव माम् ॥ २३ ॥

दिव्यदेहधरो धीमान् सर्वसत्त्वभयंकरः । साधकेन्द्रावनः शश्वत् पातु सर्वत एव माम् ॥

Verse 24

यद्रूपं भीषणं दृष्ट्वा पलायंते भयानकाः । स सर्वरूपः सर्वज्ञः सृष्टिस्थितिकरोऽवतु ॥ २४ ॥

यद्रूपं भीषणं दृष्ट्वा पलायन्ते भयानकाः । स सर्वरूपः सर्वज्ञः सृष्टिस्थितिकरोऽवतु ॥

Verse 25

स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः साक्षाद्देवो महेश्वरः । सूर्यमंडलगः श्रीदः पातु कालत्रयेऽपि माम् ॥ २५ ॥

स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः साक्षाद्देवो महेश्वरः । सूर्यमण्डलगः श्रीदः पातु कालत्रयेऽपि माम् ॥

Verse 26

यस्य शब्दमुपाकर्ण्य दैत्यदानवराक्षसाः । देवा मनुष्यास्तिर्यंचः स्थावरा जङ्गमास्तथा ॥ २६ ॥

यस्य शब्दमुपाकर्ण्य दैत्यदानवराक्षसाः । देवा मनुष्यास्तिर्यञ्चः स्थावरा जङ्गमास्तथा ॥

Verse 27

सभया भयनिर्मुक्ता भवंति स्वकृतानुगाः । यस्यानेककथाः पुण्याः श्रूयंते प्रतिकल्पके ॥ २७ ॥

सभया भयनिर्मुक्ता भवन्ति स्वकृतानुगाः । यस्यानेककथाः पुण्याः श्रूयन्ते प्रतिकल्पके ॥

Verse 28

सोऽवतात्साधकश्रेष्ठं सदा रामपरायणः । वैधात्रधातृप्रभृति यत्किंचिद्दृश्यतेऽत्यलम् ॥ २८ ॥

सदा रामपरायणः साधकश्रेष्ठः स एव नः पातु। वैधात्रधातृप्रभृत्यपि यत्किञ्चिदत्यल्पं दृश्यते, तदस्य पुरतः तुच्छमेव॥

Verse 29

विद्ध्वि व्याप्तं यथा कीशरूपेणानंजनेन तत् । यो विभुः सोऽहमेषोऽहं स्वीयः स्वयमणुर्बृहत् ॥ २९ ॥

यथा कीशरूपेणानञ्जनेन सूक्ष्मतया सर्वत्र व्याप्तं तद्विद्धि। यो विभुः स एव ‘अहम्’; एषोऽहम् तस्य स्वीय आत्मा, स्वशक्त्या चाणुर्बृहत्॥

Verse 30

ऋग्यजुःसामरूपश्च प्रणवस्त्रिवृदध्वरः । तस्मै स्वस्मै च सर्वस्मै नतोऽस्म्यात्मसमाधिना ॥ ३० ॥

ऋग्यजुःसामरूपाय प्रणवाय त्रिवृदध्वराय। तस्मै स्वस्मै च सर्वस्मै आत्मसमाधिना नमोऽस्तु॥

Verse 31

अनेकानन्तब्रह्माण्डधृते ब्रह्मस्वरूपिणे । समीरणात्मने तस्मै नतोऽस्म्यात्मस्वरूपिणे ॥ ३१ ॥

अनेकानन्तब्रह्माण्डधर्त्रे ब्रह्मस्वरूपिणे। समीरणात्मने तस्मै आत्मस्वरूपिणे नमोऽस्तु॥

Verse 32

नमो हनुमते तस्मै नमो मारुतसूनवे । नमः श्रीरामभक्ताय श्यामाय महते नमः ॥ ३२ ॥

हनुमते तस्मै नमो नमः, मारुतसूनवे नमः। श्रीरामभक्ताय श्यामाय महते पुनर्नमः॥

Verse 33

नमो वानर वीराय सुग्रीवसख्यकारिणे । संकाविदहनायाथ महासागरतारिणे ॥ ३३ ॥

नमो वानरवीराय सुग्रीवसख्यकारिणे । लङ्काविदहनायाथ महासागरतारिणे ॥

Verse 34

सीताशोकविनाशाय राममुद्राधराय च । रावणांतनिदानाय नमः सर्वोत्तरात्मने ॥ ३४ ॥

सीताशोकविनाशाय राममुद्राधराय च । रावणान्तनिदानाय नमः सर्वोत्तरात्मने ॥

Verse 35

मेघनादमखध्वंसकारणाय नमोनमः । अशोकवनविध्वंसकारिणे जयदायिने ॥ ३५ ॥

मेघनादमखध्वंसकारणाय नमोनमः । अशोकवनविध्वंसकारिणे जयदायिने ॥

Verse 36

वायुपुत्राय वीराय आकाशोदरगामिने । वनपालशिरश्छेत्रे लंकाप्रासादभंजिने ॥ ३६ ॥

वायुपुत्राय वीराय आकाशोदरगामिने । वनपालशिरश्छेत्रे लङ्काप्रासादभञ्जिने ॥

Verse 37

ज्वलत्कांचनवर्णाय दीर्घलांगूलधारिणे । सौमित्रिजयदात्रे च रामदूताय ते नमः ॥ ३७ ॥

ज्वलत्काञ्चनवर्णाय दीर्घलाङ्गूलधारिणे । सौमित्रिजयदात्रे च रामदूताय ते नमः ॥

Verse 38

अक्षस्य वधकर्त्रे च ब्रह्मशस्त्रनिवारिणे । लक्ष्मणांगमहाशक्तिजातक्षतविनाशिने ॥ ३८ ॥

अक्षवधकर्त्रे नमः, ब्रह्मशस्त्रनिवारिणे नमः। लक्ष्मणाङ्गे महाशक्त्या जातक्षतविनाशिने नमः॥

Verse 39

रक्षोघ्नाय रिपुघ्नाय भूतघ्नाय नमोनमः । ऋक्षवानरवीरौघप्रासादाय नमोनमः ॥ ३९ ॥

रक्षोघ्नाय रिपुघ्नाय भूतघ्नाय नमो नमः। ऋक्षवानरवीरौघप्रासादाय नमो नमः॥

Verse 40

परसैन्यबलघ्नाय शस्त्रास्त्रघ्नाय ते नमः । विषघ्नाय द्विषघ्नाय भयघ्नाय नमोनमः ॥ ४० ॥

परसैन्यबलघ्नाय शस्त्रास्त्रघ्नाय ते नमः। विषघ्नाय द्विषघ्नाय भयघ्नाय नमो नमः॥

Verse 41

महीरिपुभयघ्नाय भक्तत्राणैककारिण । परप्रेरितमन्त्राणां मंत्राणां स्तंभकारिणे ॥ ४१ ॥

महीरिपुभयघ्नाय भक्तत्राणैककारिणे। परप्रेरितमन्त्राणां मन्त्राणां स्तम्भकारिणे॥

Verse 42

पयः पाषाणतरणकारणाय नमोनमः । बालार्कमंडलग्रासकारिणे दुःखहारिणे ॥ ४२ ॥

पयः पाषाणतरणकारणाय नमो नमः। बालार्कमण्डलग्रासकारिणे दुःखहारिणे॥

Verse 43

नखायुधाय भीमाय दन्तायुधधराय च । विहंगमाय शवाय वज्रदेहाय ते नमः ॥ ४३ ॥

नखायुधाय भीमाय दन्तायुधधराय च । विहङ्गमाय शवाय वज्रदेहाय ते नमः ॥

Verse 44

प्रतिग्रामस्थितायाथ भूतप्रेतवधार्थिने । करस्थशैलशस्त्राय राम शस्त्राय ते नमः ॥ ४४ ॥

प्रतिग्रामस्थितायाथ भूतप्रेतवधार्थिने । करस्थशैलशस्त्राय रामशस्त्राय ते नमः ॥

Verse 45

कौपीनवाससे तुभ्यं रामभक्तिरताय च । दक्षिणाशाभास्कराय सतां चन्द्रोदयात्मने ॥ ४५ ॥

कौपीनवाससे तुभ्यं रामभक्तिरताय च । दक्षिणाशाभास्कराय सतां चन्द्रोदयात्मने ॥

Verse 46

कृत्याक्षतव्यथाघ्नाय सर्वक्लेशहराय च । स्वाम्याज्ञापार्थसंग्रामसख्यसंजयकारिणे ॥ ४६ ॥

कृत्याक्षतव्यथाघ्नाय सर्वक्लेशहराय च । स्वाम्याज्ञापार्थसंग्रामसख्यसंजयकारिणे ॥

Verse 47

भक्तानां दिव्यवादेषु संग्रामे जयकारिणे । किल्किलावुवकाराय घोरशब्दकराय च ॥ ४७ ॥

भक्तानां दिव्यवादेषु संग्रामे जयकारिणे । किल्किलावुवकाराय घोरशब्दकराय च ॥

Verse 48

सर्वाग्निव्याधिसंस्तंभकारिणे भयहारिणे । सदा वनफलाहारसंतृप्ताय विशेषतः ॥ ४८ ॥

सर्वज्वरव्याधिनिग्रहकर्त्रे भयापहारिणे । सदा वनफलाहारसन्तुष्टाय विशेषतः नमः ॥

Verse 49

महार्णवशिलाबद्ध्वसेतुबंधाय ते नमः । इत्येतत्कथितं विप्र मारुतेः कवचं शिवम् ॥ ४९ ॥

महार्णवे शिलाबद्धसेतुबंधकर्त्रे ते नमः । इत्येतत्कथितं विप्र मारुतेः कवचं शिवम् ॥

Verse 50

यस्मै कस्मै न दातव्यं रक्षणीयं प्रयत्नतः । अष्टगंधैर्विलिख्याथ कवचं धारयेत्तु यः ॥ ५० ॥

यस्मै कस्मै न दातव्यं रक्षणीयं प्रयत्नतः । अष्टगन्धैर्विलिख्याथ कवचं धारयेत्तु यः ॥

Verse 51

कंठे वा दक्षिणे बाहौ जयस्तस्य पदे पदे । किं पुनर्बहुनोक्तेन साधितं लक्षमादरात् ॥ ५१ ॥

कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ धृतं जयस्तस्य पदे पदे । किं पुनर्बहुनोक्तेन साधितं लक्षमादरात् ॥

Verse 52

प्रजप्तमेतत्कवचमसाध्यं चापि साधयेत् ॥ ५२ ॥

प्रजप्तमेतत्कवचं सम्यक् असाध्यमपि साधयेत् ॥

Verse 53

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे हनुमत्कवचनिरूपणं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ७८ ॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणस्य पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे हनुमत्कवचनिरूपणं नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः समाप्तः ॥ ७८ ॥