The exposition of the Pañcamī vow to be observed in the twelve months

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पंचम्यास्ते व्रतान्यहम् । यानि भक्त्या समास्थाय सर्वान्कामानवाप्नुयात् ॥ १ ॥

सनातन उवाच—शृणु विप्र, अहं पञ्चम्याः व्रतानि प्रवक्ष्यामि; यानि भक्त्या समास्थाय सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्॥

Verse 2

प्रोक्ता मत्स्यजयंती तु पंचमी मधुशुक्लगा । अस्यां मत्स्यावतारार्चा भक्तैः कार्या महोत्सवा ॥ २ ॥

मधुशुक्लपक्षगता पञ्चमी ‘मत्स्यजयन्ती’ इति प्रोक्ता; अस्यां भक्तैर्मत्स्यावतारस्य विष्णोः अर्चा महोत्सवेन कार्या॥

Verse 3

श्रीपंचमीति चैषोक्ता तत्र कार्यं श्रियोऽर्चनम् । गंधाद्यैरुपचारैस्तु नैवेद्यैः पायसादिभिः ॥ ३ ॥

एषो व्रतविधिः ‘श्रीपञ्चमी’ इति कथ्यते। तत्र श्रीलक्ष्म्याः पूजनं कार्यं, गन्धाद्युपचारैः तथा पायसादिनैवेद्यैः समर्पणेन॥

Verse 4

यो लक्ष्मीं पूजयेच्चात्र तं वै लक्ष्मीर्न मुंचति । पृथ्वीव्रतं तथा चांद्रं हयग्रीवव्रतं तथा ॥ ४ ॥

यः अत्र लक्ष्मीं पूजयेत्, तं वै लक्ष्मीर्न कदाचन मुञ्चति। तथा पृथ्वीव्रतं चान्द्रव्रतं हयग्रीवव्रतं च विधीयते॥

Verse 5

कार्यं तत्तद्विधानेन तत्तत्सिद्धिमभीप्सुभिः । अथ वैशाखपंचम्यां शेषं चाभ्यर्च्य मानवः ॥ ५ ॥

तत्तत्सिद्धिमभीप्सुभिः तत्तद्विधानतः कर्म कार्यम्। अथ वैशाखपञ्चम्यां मानवः शेषं (अनन्तं) चाभ्यर्चयेत्॥

Verse 6

सर्वैर्नागगणैर्युक्तमभीष्टं लभते फलम् । तथा ज्येष्ठस्य पंचम्यां पितॄनभ्यर्चयेत्सुधीः ॥ ६ ॥

सर्वैर्नागगणैरनुगृहीतः इष्टं फलं लभते। तथा ज्येष्ठपञ्चम्यां सुधीः पितॄन् अभ्यर्चयेत्॥

Verse 7

सर्वकामफलावाप्तिर्भवेद्वै विप्रभोजनैः । अथाषाढस्य पंचम्यां वायुं सर्वगतं मुने ॥ ७ ॥

विप्रभोजनैः सर्वकामफलावाप्तिर्भवति। अथाषाढपञ्चम्यां, मुने, सर्वगतं वायुमभ्यर्चयेत्॥

Verse 8

ग्रामाद्बहिर्विनिर्गत्य धरोपस्थे समास्तितः । ध्वजं च पंचवर्णं तु वंशदंडाग्रसंस्थितम् ॥ ८ ॥

ग्रामाद् बहिर्विनिर्गत्य भूमौ धरोपस्थे समासीतः। तत्र वंशदण्डाग्रसंस्थितं पञ्चवर्णं ध्वजं समुत्थापयामास॥

Verse 9

समुच्छ्रितं निदध्यात्तु कल्पिताब्जे तु मध्यतः । ततस्तन्मूलदेशे तु दिक्षु सर्वासु नारद ॥ ९ ॥

तं ध्वजं समुच्छ्रितं निदध्यात् कल्पिताब्जस्य मध्यतः। ततस्तन्मूलदेशे तु सर्वासु दिक्षु, हे नारद, भावयेत्॥

Verse 10

लोकपालान्समभ्यर्च्य कुर्याद्वायुपरीक्षणम् । प्रथमादिषु यामेषु यो यो वायुः प्रवर्तते ॥ १० ॥

लोकपालान् समभ्यर्च्य कुर्याद् वायुपरीक्षणम्। प्रथमादिषु यामेषु यो यो वायुः प्रवर्तते तं निरीक्षेत्॥

Verse 11

तस्मै तस्मै दिगीशाय पूजां सम्यक् प्रकल्पयेत् । एवं स्थित्वा निराहारस्तत्र यामचतुष्टयम् ॥ ११ ॥

तस्मै तस्मै दिगीशाय पूजां सम्यक् प्रकल्पयेत्। एवं स्थित्वा निराहारः तत्र यामचतुष्टयं वसेत्॥

Verse 12

सायमागत्य गेहं स्वं भुक्त्वा स्वल्पं समाहितः । लोकपालान्नमस्कृत्य स्वप्याद्भूमितले शुचौ ॥ १२ ॥

सायं स्वगेहमागत्य स्वल्पं भुक्त्वा समाहितः। लोकपालान् नमस्कृत्य शुचौ भूमितले स्वपेत्॥

Verse 13

यः स्वप्नो जायते तस्यां रात्रौ यामे चतुर्थके । स एव भविता नूनं स्वप्न इत्याह वै शिवः ॥ १३ ॥

या रात्रेः चतुर्थयामे स्वप्नः संजायते, स स्वप्नो नूनं सत्यो भविष्यति—इति स्वप्नविषये शिवोऽप्याह ॥

Verse 14

अशुभे तु समुत्पन्ने शिवपूजापरायणः । सोपवासो नयेदष्टयामं तद्दिनमेव वा ॥ १४ ॥

अशुभे समुत्पन्ने शिवपूजापरायणः सोपवासः अष्टयामं तद्दिनमेव वा नियमेन नयेत् ॥

Verse 15

भोजयित्वा द्विजानष्टौ ततः शुभफलं लभेत् । व्रतमेतत्समुदितं शुभाशुभनिदर्शनम् ॥ १५ ॥

अष्टौ द्विजान् भोजयित्वा ततः शुभफलं लभेत् । एतद्व्रतं समाख्यातं शुभाशुभनिदर्शनम् ॥

Verse 16

नृणां सौभाग्यजनकमिह लोके परत्र च । श्रावणे कृष्णपंचम्यां व्रतं ह्यन्नसमृद्धिदम् ॥ १६ ॥

नृणां सौभाग्यजनकं लोकेऽस्मिन् परत्र च । श्रावणे कृष्णपञ्चम्यां व्रतमन्नसमृद्धिदम् ॥

Verse 17

चतुर्थ्यां दिनशेषे तु सर्वाण्यन्नानि नारद । पृथक् पात्रेषु संस्थाप्य जलैराप्लावयेत्सुधीः ॥ १७ ॥

चतुर्थ्यां दिनशेषे तु, नारद, सर्वाण्यन्नानि पृथक्पात्रेषु निधाय, जलैः सम्यगाप्लावयेत् सुधीः ॥

Verse 18

ततो पात्रांतरे तत्तु निष्कास्यांबु निधापयेत् । प्रातर्भानौ समुदिते पितॄंश्चैव तथा ऋषीन् ॥ १८ ॥

ततः पात्रान्तरे तदम्बु निष्कास्य निधापयेत्। प्रातः सूर्ये समुदिते पितॄन् ऋषींश्च तेन तर्पयेत्॥

Verse 19

देवांश्चाभ्यर्च्य सुस्नातं कृत्वा नैवेद्यमग्रतः । तदन्नं याचकेभ्यस्तु प्रयच्छेत्प्रीतमानसः ॥ १९ ॥

देवानभ्यर्च्य सुस्नातः कृत्वा नैवेद्यमग्रतः। तदन्नं याचकेभ्यस्तु प्रीत्या दद्यादनिन्दितः॥

Verse 20

सर्वं दिनं क्षिपेदेवं प्रदोषे तु शिवालये । गत्वा संपूजयेद्देवं लिंगरूपिणमीश्वरम् ॥ २० ॥

एवं सर्वं दिनं नीत्वा प्रदोषे शिवालये। गत्वा संपूजयेद्देवं लिङ्गरूपिणमीश्वरम्॥

Verse 21

गंधपुष्पादिभिः सम्यक्पूजयित्वा महेश्वरम् । जपेत्पञ्चाक्षरी विद्यां शतं चापि सहस्रकम् ॥ २१ ॥

गन्धपुष्पादिभिः सम्यक् पूजयित्वा महेश्वरम्। जपेत्पञ्चाक्षरीं विद्यां शतं वा सहस्रकं तथा॥

Verse 22

जपं निवेद्य देवाय भवाय भवरूपिणे । स्तुत्वा सर्वैर्वौदिकैश्च पौराणैश्चाप्यनाकुलः ॥ २२ ॥

जपं निवेद्य देवाय भवाय भवरूपिणे। स्तुत्वा सर्वैर्वैदिकैश्च पौराणैश्चाप्यनाकुलः॥

Verse 23

प्रार्थयेद्देवमीशानं शश्वत्सर्वान्नसिद्धये । शारदीयानि चान्नानि तथा वासंतिकान्यपि ॥ २३ ॥

देवमीशानं नित्यं प्रार्थयेत् सर्वान्नसिद्धये। शारदीयानि वासन्तिकान्यपि चान्नानि अव्यभिचारिण्या सिद्ध्या लभेत॥

Verse 24

यानि स्युस्तैः समृद्धोऽहं भूयां जन्मनि जन्मनि । एवं संप्रार्थ्य देवेशं गृहमागत्य वै स्वकम् ॥ २४ ॥

यानि तैः समृद्धोऽहं भूयां जन्मनि जन्मनि। एवं देवेशं संप्रार्थ्य स्वगृहं प्रत्यगात्॥

Verse 25

दत्वान्नं ब्राह्मणादिभ्यः पक्वं भुञ्जीत वाग्यतः । एतदन्नव्रतं विप्र विधिनाऽचरितं नृभिः ॥ २५ ॥

ब्राह्मणादिभ्यः पक्वमन्नं दत्त्वा वाग्यतः स्वयं भुञ्जीत। एतदन्नव्रतं विप्र विधिनाऽचरितं नृभिः॥

Verse 26

सर्वान्नसंपज्जनकं परलोके गतिप्रदम् । श्रावणे शुक्लपञ्चजम्यां नृभिरास्तिक्यतत्परैः ॥ २६ ॥

सर्वान्नसंपज्जनकं परलोके गतिप्रदम्। श्रावणे शुक्लपञ्चम्यां आस्तिक्यतत्परैर्नृभिरिदं व्रतमाचर्यम्॥

Verse 27

द्वारस्योभयतो लेख्या गोमयेन विषोल्बणाः । गंधाद्यैः पूजयेत्तांश्च तथेंद्राणीमनंतरम् ॥ २७ ॥

द्वारस्योभयतो गोमयेन विषोल्बणाः लेख्या लिखेत्। गन्धाद्यैस्ताः पूजयित्वा ततः परं इन्द्राणीं पूजयेत्॥

Verse 28

संपूज्य स्वर्णरूप्यादिदध्यक्षतकुशांबुभिः । गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यसंचयैः ॥ २८ ॥

देवं सम्यक् संपूज्य स्वर्णरूप्यादिभिः, दध्यक्षत-कुशाम्बुभिः; गन्धैः पुष्पैस्तथा धूपैर्दीपैर्नैवेद्यसंचयैश्च पूजयेत्।

Verse 29

ततः प्रदक्षिणीकृत्य तद्द्रव्यं संप्रणम्य च । संप्रार्थ्य भक्तिभावेन विप्राग्र्येषु समर्पयेत् ॥ २९ ॥

ततः प्रदक्षिणां कृत्वा तद्द्रव्यं संप्रणम्य च। भक्तिभावेन संप्रार्थ्य विप्राग्र्येषु समर्पयेत्॥

Verse 30

यदिदं स्वर्णरौप्यादि द्रव्यं वै विप्रसात्कृतम् । तदनंतफलं भूयान्मम जन्मनि जन्मनि ॥ ३० ॥

यदिदं स्वर्णरौप्यादि द्रव्यं विप्राय समर्पितम्। तदनन्तफलं भूयान्मम जन्मनि जन्मनि॥

Verse 31

इत्येवं ददतो द्रव्यं भक्तिभावेन नारद । प्रसन्नः स्याद्धनाध्यक्षः स्वर्णादिकसमृद्धिदः ॥ ३१ ॥

इत्येवं भक्तिभावेन द्रव्यं ददतः, नारद। प्रसन्नो भवति धनाध्यक्षः स्वर्णादिसमृद्धिदः॥

Verse 32

एतद्व्रतं नरः कृत्वा विप्रान्संभोज्य भक्तितः । पश्चात्स्वयं च भुञ्जीत दारापत्यसुहृद्दृतः ॥ ३२ ॥

एतद्व्रतं कृत्वा नरः भक्त्या विप्रान् सम्भोज्य। पश्चात् स्वयम् अपि भुञ्जीत दारापत्यसुहृद्वृतः॥

Verse 33

भाद्रे तु कृष्णपंचम्यां नागान् क्षीरेण तर्पयेत् ॥ ३३ ॥

भाद्रपदे कृष्णपञ्चम्यां नागान् क्षीरेण तर्पयेत्।

Verse 34

यस्तस्याऽसप्तमं यावत्कुलं सर्पात्सुनिर्भयम् । भाद्रस्य शुक्लपंचम्यां पूजयेदृषिसत्तमान् ॥ ३४ ॥

यः भाद्रस्य शुक्लपञ्चम्यां ऋषिसत्तमान् पूजयेत्, तस्य कुलं सप्तमं यावत् सर्पात् सुनिर्भयम् भवेत्।

Verse 35

प्रातर्नद्यादिके स्नात्वा कृत्वा नित्यमतंद्रितः । गृहमागत्य यत्नेन वेदिकां कारयेन्मृदा ॥ ३५ ॥

प्रातः नद्यादिके स्नात्वा नित्यकर्माणि अतन्द्रितः कृत्वा, गृहमागत्य यत्नेन मृदा वेदिकां कारयेत्।

Verse 36

गोमयेनोपलिप्याथ कृत्वा पुष्पोपशोभिताम् । तत्रास्तीर्य कुशान्विप्रऋषीन्सप्त समर्चयेत् ॥ ३६ ॥

गोमयेन उपलिप्याथ पुष्पैः उपशोभिताम्। तत्र कुशान् आस्तीर्य सप्त विप्रऋषीन् समर्चयेत्।

Verse 37

गन्धैश्च विविधैः पुष्पैर्धूपैर्दीपैः सुशोभनेः । कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजौ विश्वामित्रोऽथ गौतमः ॥ ३७ ॥

विविधैर्गन्धैः पुष्पैर्धूपैर्दीपैश्च सुशोभनेः। तत्र कश्यपोऽत्रिर्भरद्वाजो विश्वामित्रोऽथ गौतमः।

Verse 38

जमदग्निर्वसिष्ठश्च सप्तैते ऋषयः स्मृताः । एतैभ्योऽघ्य च विधिवत्कल्पयित्वा प्रदाय च ॥ ३८ ॥

जमदग्निर्वसिष्ठश्च—एते सहान्यैः सप्तर्षयः स्मृताः। एतेभ्यो विधिवदर्घ्यं कल्पयित्वा श्रद्धया प्रदद्यात्॥

Verse 39

नैवेद्यं विपचेद्वीमान्श्यामाकाद्यैरकृष्टकैः । तन्निवेद्य विसृज्येमान्स्वयं चाद्यात्तदेव हि ॥ ३९ ॥

अकृष्टकैः श्यामाकाद्यैर्धान्यैर्वीमानाय नैवेद्यं विपचेत्। तन्निवेद्य तान् विसृज्य स्वयमपि तदेव प्रसादं भुञ्जीत॥

Verse 40

अनेन विधिना सप्त वर्षाणि प्रतिवत्सरम् । कृत्वा व्रतांते वरयेदाचार्यान् सप्त वैदिकान् ॥ ४० ॥

अनेन विधिना प्रतिवत्सरं सप्त वर्षाणि व्रतं कृत्वा। व्रतान्ते सप्त वैदिकानाचार्यान् सम्यग्वरयेत्॥

Verse 41

प्रतिमाः सप्तकुर्वींत सुवर्णेन स्वशक्तितः । जटिलाः साक्षसूत्राश्च कमण्डलुसमन्विताः ॥ ४१ ॥

स्वशक्तितः सुवर्णेन प्रतिमाः सप्त कारयेत्। जटिलाः साक्षसूत्राश्च कमण्डलुसमन्विताः॥

Verse 42

संस्थाप्य कलशेष्वेतांस्ताम्रेषु मृन्मयेषु वा । स्नापयेद्विधिवद्भक्त्या पृथक्पंचामृतैरपि ॥ ४२ ॥

एतान् ताम्रेषु मृन्मयेषु वा कलशेषु संस्थाप्य। विधिवद्भक्त्या पृथक् पञ्चामृतैः स्नापयेत्॥

Verse 43

उपचारैः षोडशभिस्ततः संपूज्य भक्तितः । अर्घ्यं दत्वा ततो होमं तिलव्रीहियवादिभिः ॥ ४३ ॥

ततः षोडशोपचारैर्भक्त्या सम्यक् संपूज्य, अर्घ्यं दत्त्वा, तिल-व्रीहि-यव-आदिभिः होमं कुर्यात् ॥

Verse 44

। सहस्तोमाइति ऋखा नामनन्त्रैस्तु वा पृथक् । पुण्यैर्मन्त्रैस्तथैवान्यैर्हुत्वा पूर्णाहुतिं चरेत् ॥ ४४ ॥

‘सहस्तोमा’ इति ऋचं जपन्, अथवा स्वस्व-नाममन्त्रैः पृथक्, पुण्यैर्मन्त्रैश्चान्यैश्च हुत्वा, अन्ते पूर्णाहुतिं चरेत् ॥

Verse 45

ततस्तु सप्त गा दद्याद्वस्त्रालंकारसंयुताः । आचार्यं पूजयेज्जैव वस्त्रालंकारभूषणैः ॥ ४५ ॥

ततः वस्त्रालंकारसंयुक्ताः सप्त गाः दद्यात्; आचार्यं च वस्त्रालंकारभूषणैः सम्यक् पूजयेत् ॥

Verse 46

अनुज्ञया गुरोः पश्चान्मूर्तीर्विप्रेषु चार्पयेत् । भोजयित्वा तु तान्भक्त्या प्रणिपत्य विसर्जयेत् ॥ ४६ ॥

गुरोरनुज्ञां प्राप्य पश्चात् विप्रेषु मूर्तीः समर्पयेत्; तान् भक्त्या भोजयित्वा प्रणिपत्य सादरं विसर्जयेत् ॥

Verse 47

ततश्चेष्टैः सहासीनः स्वयं ब्राह्मणशेषितम् । भुंक्त्वा वै षड्रसोपेतं प्रमुद्यात्सह बंधुभिः ॥ ४७ ॥

ततः स्वयम् इष्टैः सहोपविष्टः ब्राह्मणशेषितं षड्रसोपेतं भुक्त्वा, बन्धुभिः सह प्रमुद्यात् ॥

Verse 48

एतत्कृत्वा व्रतं गांगं भोगान्भुक्त्वाथ वाञ्छितान् । सप्तर्षीणां प्रसादेन विमानवरगो भवेत् ॥ ४८ ॥

एतद्गाङ्गव्रतं कृत्वा वाञ्छितान् भोगान् भुक्त्वा च, सप्तर्षीणां प्रसादेन दिव्यविमानवरगो भवति॥

Verse 49

आश्विने शुक्लपञ्चम्यामुपांगललिताव्रतम् ॥ ४९ ॥

आश्विनमासे शुक्लपक्षस्य पञ्चम्यां ‘उपाङ्गललिताव्रतम्’ आचरितव्यं विधिना॥

Verse 50

तस्याः स्वर्णमयीं मूर्तिं शक्त्या निर्माय नारद । उपचारैः षोडशभिः पूजयेत्तां विधानतः ॥ ५० ॥

तस्याः स्वर्णमयीं मूर्तिं यथाशक्ति निर्माय, हे नारद, षोडशोपचारैः विधानतः तां पूजयेत्॥

Verse 51

पक्वान्नं फलसंयुक्तं सघृतं दक्षिणान्वितम् । द्विजवर्याय दातव्यं व्रतसंपूर्तिहेतवे ॥ ५१ ॥

पक्वान्नं फलसंयुक्तं सघृतं दक्षिणान्वितं च, व्रतसंपूर्तये द्विजवर्याय दातव्यम्॥

Verse 52

सवाहना शक्तियुता वरदा पूजिता मया । मातर्मामनुगृह्याथ गम्यतां निजमंदिरम् ॥ ५२ ॥

सवाहना शक्तियुता वरदा, मया पूजिता हे मातः; मामनुगृह्य, अथ निजमन्दिरं गम्यताम्॥

Verse 53

कार्तिके शुक्लपंचम्यां जयाव्रतमनुत्तमम् । कर्तव्यं पापनाशाय श्रद्धया द्विजसत्तम ॥ ५३ ॥

कार्तिकस्य शुक्लपञ्चम्यां जयाव्रतमिदं परम् । पापनाशाय श्रद्धया कर्तव्यं द्विजसत्तम ॥

Verse 54

पूजयित्वा जयां विप्र यथाविधि समाहितः । उपचारैः षोडशभिस्ततः शुचिरलंकृतः ॥ ५४ ॥

पूजयित्वा जयां विप्र यथाविधि समाहितः । षोडशोपचारैः पश्चाच्छुचिरलङ्कृतो भवेत् ॥

Verse 55

विप्रैकं भोजयेच्चापि तस्मै दत्त्वा च दक्षिणाम् । विसर्जयेत्ततः पश्चात्स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥ ५५ ॥

विप्रमेकं भोजयेच्च तस्मै दत्त्वा च दक्षिणाम् । विसर्जयेत् ततः पश्चात् स्वयं भुञ्जीत वाग्यतः ॥

Verse 56

यस्तु वै भक्तिसंयुक्तः स्नानं कुर्य्याज्जयादिने । नश्यन्ति तस्य पापानि सिंहाक्रांता मृगा यथा ॥ ५६ ॥

यो वै भक्तिसंयुक्तो स्नानं कुर्याज्जयादिने । नश्यन्ति तस्य पापानि सिंहाक्रान्ता मृगा इव ॥

Verse 57

यदश्वमेधावभृथे फलं स्नानेन कीर्तितम् । तत्फलं प्राप्यते विप्रस्नानेनापि जयादिने ॥ ५७ ॥

यदश्वमेधावभृथे फलं स्नानेन कीर्तितम् । तत्फलं प्राप्यते विप्र स्नानेनापि जयादिने ॥

Verse 58

अपुत्रो लभते पुत्रं वंध्या गभ च विंदति । रोगी रोगात्प्रमुच्येत बद्धो मुच्येत बंधनात् ॥ ५८ ॥

अपुत्रोऽपि पुत्रं लभते, वन्ध्यापि गर्भं विन्दति। रोगी रोगात् प्रमुच्येत, बद्धो बन्धनात् विमुच्यते॥

Verse 59

मार्गशुक्ले च पञ्चम्यां नागानिष्ट्वा विधानतः । नागेभ्यो ह्यभयं लब्ध्वा मोदते सह बांधवैः ॥ ५९ ॥

मार्गशीर्षे शुक्लपक्षे पञ्चम्यां नागान् विधानतः इष्ट्वा। नागेभ्योऽभयं लब्ध्वा स बान्धवैः सह प्रमोदते॥

Verse 60

पौषेऽपि शुक्लपञ्चम्यां सम्पूज्य मधुसूदनम् । लभते बाञ्छितान्कामान्नात्र कार्या विचारणा ॥ ६० ॥

पौषेऽपि शुक्लपक्षे पञ्चम्यां मधुसूदनं सम्यक् सम्पूज्य। बाञ्छितान् कामान् लभते—नात्र विचारणा कार्या॥

Verse 61

पंचम्यां प्रतिमासे तु शुक्ले कृष्णे च नारद । पितॄणां पूजनं शस्तं नागानां चापि सर्वथा ॥ ६१ ॥

पञ्चम्यां प्रतिमासे तु शुक्ले कृष्णे च, नारद। पितॄणां पूजनं शस्तं, नागानां चापि सर्वथा॥

Verse 62

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थपञ्चमीव्रतनिरूपणं नाम चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११४ ॥

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे ‘द्वादशमासस्थपञ्चमीव्रतनिरूपणम्’ नाम चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः॥