Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyaya 74King Svarashtra, the Deer-Queen’s Curse, and the Rise of Tamasa Manu

तस्यायुḥ सुमहत्प्रादात् मन्त्रिणाराधितो रविः ।

पत्नीणाञ्च शतं तस्य धन्यानामभवद् द्विज ॥

tasyāyuḥ sumahat prādāt mantriṇārādhito raviḥ / patnīnāṃ ca śataṃ tasya dhanyānām abhavad dvija

तस्यामात्येन सम्पूजितो रविस्तस्मै परमायुः प्रददौ। तस्य च शतं भार्याः सौभाग्यवत्योऽभवन्, द्विजोत्तम॥

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
आयुःlifespan
आयुः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
सुमहत्very great
सुमहत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
प्रादात्granted; gave
प्रादात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
मन्त्रिणाby the minister
मन्त्रिणा:
Karana (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
आराधितःworshipped; propitiated
आराधितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआराधित (प्रातिपदिक; √राध् (धातु) से क्त, आ-उपसर्ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
रविःthe Sun (god)
रविः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
पत्नीणाम्of wives
पत्नीणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
शतम्a hundred
शतम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; संख्यावाचक
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
धन्यानाम्fortunate; blessed
धन्यानाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (पत्नी-विशेषण), षष्ठी (6), बहुवचन
अभवत्there was; became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
Mārkaṇḍeya (narrator)
Ravi (Sūrya)
Sūrya worshipBoons (longevity)Royal prosperityMinisterial counsel in dharma

FAQs

Prosperity and longevity are portrayed as fruits of proper worship and wise counsel. The minister’s role highlights that rulers flourish when guided by competent, dharma-aligned advisors.

Vaṃśānucarita (biographical narrative) with a devotional-theological motif; still nested within Manvantara framework.

Sūrya, as witness of karma and regulator of time, granting long life suggests alignment with kāla (time). The ‘hundred wives’ motif often encodes abundance and expansive royal alliances—outer prosperity mirroring inner merit.