Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
वातरूपा निषेकान्ते सा यस्मै क्षिपते सुतम् ।
स पुमान् वातशुक्रत्वं प्रयाति वनितापि वा ॥
vātarūpā niṣekānte sā yasmai kṣipate sutam /
sa pumān vātaśukratvaṃ prayāti vanitāpi vā
समागम-पर्यवसाने वातरूपा यं यं वरयते तस्मै बालं क्षिपति। स नरः वातवीर्यः (निष्फल-शुक्रः) भवति, स्त्री वा तथैव विकलतां याति।
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Vitality is depicted as contingent and ethically conditioned: when one is vulnerable (through adharma/impurity), subtle forces disrupt procreation and bodily order.
A subsidiary mythic-etiological strand within pratisarga-like narration (explaining the spread of conditions in the world).
'Wind-like seed' symbolizes dissipation of creative potency—prāṇa unmoored from śukra/ojas—hinting at the linkage between disciplined life (brahmacarya/śauca) and conserved vital essence.