Adhyaya 43 — Portents of Death (Ariṣṭa-lakṣaṇas) and the Yogin’s Response; Alarka Renounces Kingship
अनभ्रे विद्युतं दृष्ट्वा दक्षिणां दिशमाश्रिताम् ।
रात्राविन्द्रधनुश्चापि जीवितं द्वित्रिमासिकम् ॥
anabhre vidyutaṃ dṛṣṭvā dakṣiṇāṃ diśamāśritām / rātrāvindradhanuścāpi jīvitaṃ dvitrimāsikam
मेघाभावे विद्युतं पश्येत् विशेषतः दक्षिणदिशि स्थिताम्; रात्रौ च इन्द्रधनुः पश्येत्—तदा द्विमासत्रिमासावशिष्टायुः इति कथ्यते।
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The text uses ‘viparīta’ (contrary) natural signs to urge sobriety and dharmic readiness—do not postpone duties, as time can contract suddenly.
Not Pancalakṣaṇa; it is practical lore embedded in Purāṇic teaching, often grouped with dharma and nimitta traditions.
The southern quarter is culturally linked to Yama; anomalous lightning and a nocturnal rainbow symbolize disruption of ṛta (cosmic order), mirroring the nearing end of one’s embodied order.