Shloka 25
Adhyaya 23 — Ashvatara’s Vow for Madalasa and the Bestowal of Musical Science by Sarasvati
नागराडश्वतर उवाच यद्यशक्यमिति ज्ञात्वा न करिष्यन्ति मानवाः ।
कर्मण्युद्यममुद्योगहाण्या हानिस्ततः परम् ॥
nāgarāḍ aśvatara uvāca yady aśakyam iti jñātvā na kariṣyanti mānavāḥ | karmaṇy udyamam udyoga-hānyā hānis tataḥ param ||
नागराडश्वतर उवाच—‘अशक्यम्’ इति मत्वा यदि जनाः न प्रवर्तन्ते, तदा क्रियायां प्रवृत्तिहान्या उद्योगहान्या च केवलं भूयः क्षय एव जायते।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "vira", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Despair (‘impossible’) is itself a cause of downfall; dharma requires udyama—steady exertion. Even uncertain outcomes do not justify abandoning right effort.
Ethical upadeśa embedded in narrative (Ākhyāna), not a pañcalakṣaṇa category proper.
Udyama is the inner ‘prāṇa’ of sādhana; when effort collapses, the subtle current that supports mantra and tapas dissipates, producing ‘hāni’ (spiritual and worldly).