Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyaya 17The Birth of Atri’s Three Sons: Soma, Dattatreya, and Durvasa

दत्तात्रेय इति ख्यातः सोऽनसूयास्तनं पपौ ।

विष्णुरेवावतार्णोऽसौ द्वितीयोऽत्रेः सुतोऽभवत् ॥

dattātreya iti khyātaḥ so 'nasūyāstanaṃ papau |

viṣṇurevāvatīrṇo 'sau dvitīyo 'treḥ suto 'bhavat ||

स दत्तात्रेय इति ख्यातोऽभवत्; अनसूयायाः स्तन्यं पपौ। स एव विष्णोरवतारः, अत्रेर्द्वितीयः पुत्रोऽभवत्॥

दत्तात्रेयःDattātreya
दत्तात्रेयः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, √दा क्त) + अत्रेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (उद्धरण/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)
ख्यातःknown (as)
ख्यातः:
समानााधिकरण (Predicate/समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘renowned/called’
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अनसूयाःof Anasūyā
अनसूयाः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअनसूया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
स्तनम्breast
स्तनम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootस्तन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पपौdrank/suckled
पपौ:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (निपात/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
अवतार्णःdescended (incarnate)
अवतार्णः:
समानााधिकरण (Predicate/समानााधिकरण)
TypeVerb
Rootअव-√तॄ (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past active participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘descended/incarnated’
असौthat one (he)
असौ:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम (demonstrative)
द्वितीयःsecond
द्वितीयः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
अत्रेःof Atri
अत्रेः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
सुतःson
सुतः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद; प्रथम-पुरुष, एकवचन
Narrative voice (Purāṇic narrator within the Markandeya Purana’s ongoing discourse; not Devi Māhātmya)

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

ViṣṇuDattātreyaAnasūyāAtri
Avatāra theologySacred motherhoodGenealogyHouseholder-ashrama ideal (implicit through Anasūyā)

FAQs

Even an avatāra is shown honoring human familial bonds—nursing from the mother—affirming sanctity of household dharma and the nurturing role of Anasūyā as a model of virtue.

Vaṃśānucarita: identification of a key figure in a lineage and his divine nature.

The avatāra’s ‘descent’ paired with breastfeeding symbolizes the meeting of transcendent (Viṣṇu) and immanent (maternal nourishment), i.e., grace entering embodied existence.