Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Uttara’s Resolve and Draupadī’s Identification of Bṛhannadā as Charioteer (विराट पर्व, अध्याय ३४)

वैशम्पायन उवाच तथेतिवादिनं मत्स्यं कौरवेया: पृथक्‌ पृथक्‌ । ऊचुः: प्राउज्जलय: सर्वे युधिछ्िरपुरोगमा:,वैशम्पायनजी कहते हैं--इस प्रकार कहनेवाले मत्स्यराजसे युधिष्ठिर आदि सभी कुरुवंशी पृथक्‌ू-पृथक्‌ हाथ जोड़कर बोले--

vaiśampāyana uvāca | tatheti-vādinaṃ matsyaṃ kauraveyāḥ pṛthak pṛthak ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve yudhiṣṭhira-purogamāḥ |

वैशम्पायन उवाच—तथेतिवादिनं मत्स्यं कौरव्याः पृथक् पृथक् । ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
वादिनम्the one who spoke/speaking (person)
वादिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवादिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
मत्स्यम्the Matsya (king/realm)
मत्स्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Singular
कौरवेयाःthe Kaurava-descended (Pandavas)
कौरवेयाः:
Karta
TypeNoun
Rootकौरवेय
FormMasculine, Nominative, Plural
पृथक्separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
पृथक्each separately
पृथक्:
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
ऊचुःsaid/spoke
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada
प्राञ्जलयःwith joined palms (reverently)
प्राञ्जलयः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
युधिष्ठिरपुरोगमाःhaving Yudhiṣṭhira in front/led by Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरपुरोगमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरोगम
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
M
Matsya (Virāṭa, Matsya king)
K
Kauraveyāḥ (Kuru princes/Pāṇḍavas)
Y
Yudhiṣṭhira

Educational Q&A

The verse highlights dharmic conduct expressed as humility and respectful speech: even powerful figures (the Kuru princes led by Yudhiṣṭhira) respond with restraint and courtesy, acknowledging social order and the host-guest relationship.

After the Matsya king speaks, the Pāṇḍavas—described as Kuru descendants—reply individually with folded hands, with Yudhiṣṭhira leading. It depicts a formal courtly exchange during their time in the Matsya kingdom.