Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

तदनन्तर अस्त्रसमूहोंके प्रहारसे भरा हुआ वह युद्धस्थल ऐसा प्रतीत होने लगा, मानो वहाँ किरणोंका जाल बिछ गया हो। कर्ण और अर्जुनने अपने बाणसमूहोंकी वर्षासे आकाशमें तिलभर भी अवकाश नहीं रहने दिया ।। तद्‌ बाणजालैकमयं महान्तं सर्वेडत्रसन्‌ कुरव: सोमकाश्न | नान्यत्‌ किंचिद्‌ ददृशु: सम्पतद्‌ वै बाणान्धकारे तुमुलेडतिमात्रम्‌,वहाँ बाणोंका एक महाजाल-सा बना हुआ देखकर कौरव और सोमक सभी भयसे थर्रा उठे। उस अत्यन्त घोर बाणान्धकारमें उन्हें दूसरा कुछ भी गिरता नहीं दिखायी देता था

tad-anantaraṃ bāṇa-jālaika-mayaṃ mahāntaṃ sarve 'drasan kuravaḥ somakāś ca | nānyat kiṃcid dadṛśuḥ sampatad vai bāṇāndhakāre tumule 'timātram ||

तदनन्तरं तद् युद्धं अस्त्रसमूहप्रहारैः समाकुलं बभूव, यथा किञ्चिद् अंशुजालं विततमिव। कर्णार्जुनौ शरवृष्ट्या अम्बरे अणुमात्रमपि अवकाशं न चक्रतुः। तद् बाणजालैकमयं महान्तं दृष्ट्वा कुरवः सोमकाश्च सर्वे त्रस्ताः कम्पमुपागमन्; तस्मिन् तुमुलेऽतिमात्रे बाणान्धकारे नान्यत् किञ्चिदपि पतन्तं ददृशुः।

तत्that (battlefield/scene)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
बाणजालैकमयम्consisting solely of a net of arrows
बाणजालैकमयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबाणजाल-एक-मय
FormNeuter, Accusative, Singular
महान्तम्vast, great
महान्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
त्रसन्trembling, fearing
त्रसन्:
Karta
TypeVerb
Rootत्रस्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
कुरवःthe Kurus
कुरवः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Nominative, Plural
सोमकाःthe Somakas
सोमकाः:
Karta
TypeNoun
Rootसोमक
FormMasculine, Nominative, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अन्यत्anything else
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
किञ्चित्anything at all
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Accusative, Singular
ददृशुःthey saw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
सम्पतत्falling down, rushing down
सम्पतत्:
Karma
TypeVerb
Rootसम् + पत्
Formशतृ (present active participle), Neuter, Accusative, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
बाणान्धकारेin the darkness of arrows
बाणान्धकारे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबाण-अन्धकार
FormMasculine, Locative, Singular
तुमुलेin the tumultuous (scene)
तुमुले:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootतुमुल
FormMasculine, Locative, Singular
अतिमात्रम्excessively, exceedingly
अतिमात्रम्:
TypeIndeclinable
Rootअति-मात्र

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
A
Arjuna
K
Kuravaḥ (Kurus/Kauravas)
S
Somakāḥ (Somakas)
B
battlefield
A
arrows (bāṇāḥ)