Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

ध्वजवर्णनम् | Dhvaja-varṇanam

Description of War Standards

न हासावनृतं कर्तुमलं पार्थो धनंजय: । धर्मपुत्र: कथं राजा भविष्यति मृते$र्जुने,अर्जुन शत्रुओंको जीतकर अपना व्रत पूरा करें। यदि वे कल सिंधुराजको न मार सके तो अग्निमें प्रवेश कर जायँगे। कुन्तीकुमार धनंजय अपनी बात झूठी नहीं कर सकते। यदि अर्जुन मर गये तो धर्मपुत्र युधिष्ठिर कैसे राजा होंगे?

sañjaya uvāca |

na hāsāv anṛtaṃ kartuṃ alam pārtho dhanañjayaḥ |

dharmaputraḥ kathaṃ rājā bhaviṣyati mṛte 'rjune ||

न हासावनृतं कर्तुमलं पार्थो धनंजयः। धर्मपुत्रः कथं राजा भविष्यति मृतेऽर्जुने॥

not
:
TypeIndeclinable
Root
indeed/for emphasis
:
TypeIndeclinable
Root
असौthat (man), he
असौ:
Karta
TypeNoun
Rootअसद्/असौ (sarvanāma-prātipadika)
Formmasculine, nominative, singular
अनृतम्falsehood, untruth
अनृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनृत
Formneuter, accusative, singular
कर्तुम्to do/make
कर्तुम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formtumun (infinitive)
अलम्able/fit/sufficient (to)
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
पार्थःson of Pṛthā (Arjuna)
पार्थः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
Formmasculine, nominative, singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
Formmasculine, nominative, singular
धर्मपुत्रःDharma's son (Yudhiṣṭhira)
धर्मपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मपुत्र
Formmasculine, nominative, singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
भविष्यतिwill become/will be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
Formsimple future (luṭ), 3rd, singular
मृतेwhen (he is) dead; upon the death of
मृते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमृत
Formkta (past passive participle), masculine, locative, singular
अर्जुनेin/when Arjuna (is dead)
अर्जुने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअर्जुन
Formmasculine, locative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Pārtha, Dhanañjaya)
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmaputra)