Shloka 253
वासवी-शक्तेः प्रयोगः, घटोत्कच-वधोत्तर-शोकः, व्यासोपदेशश्च
The Vāsavī Spear’s Use, Post-Ghaṭotkaca Grief, and Vyāsa’s Counsel
Devanagari script
धृष्टद्युम्नो5 भ्ययात् क्रुद्ध: प्रगृह्ा महतीं चमूम् । बलवान् सहायकोंसे सुरक्षित हो सोमदत्तने अपने बाणोंसे सात्यकिको आच्छादित कर दिया। झुकी हुई गाँठवाले बाणोंसे सात्यकिको आच्छादित होते देख क्रोधमें भरे हुए धृष्टद्युम्म विशाल सेना साथ लेकर वहाँ आ पहुँचे
Translation
धृष्टद्युम्नोऽभ्ययात् क्रुद्धः प्रगृह्य महतीं चमूम्। बलवान् सहायकैः सुरक्षितः सोमदत्तः स्वशरैः सात्यकिं समन्तादाच्छादयामास। तं झुकीगाँठशरैराच्छादितं दृष्ट्वा सात्यकिं, क्रोधपूर्णो धृष्टद्युम्नो महतीं सेनामादाय तत्राभ्युपागमत्।
Word by Word
धृष्टद्युम्नःDhrishtadyumna
धृष्टद्युम्नः:
Karta
TypeNoun
Rootधृष्टद्युम्न
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्ययात्came up/approached
अभ्ययात्:
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
TypeAdjective
Rootक्रुध् (to be angry)
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रगृह्यhaving taken/holding
प्रगृह्य:
TypeVerb
Rootग्रह् (to seize)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
महतीम्great/large
महतीम्:
TypeAdjective
Rootमहत्
FormFeminine, Accusative, Singular
चमूम्army
चमूम्:
Karma
TypeNoun
Rootचमू
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
सयजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes