Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Chapter 136: Pandava Counter-Encirclement and the Vāyavya-Astra Disruption

विरथं त॑ नरश्रेष्ठ दृष्टवका55घिरथिमाहवे,त॑ रथेन नरश्रेष्ठं सम्पादय महारथम्‌ । राजन! नरश्रेष्ठ कर्णको युद्धस्थलमें रथहीन खड़ा देख दुर्योधनने अपने भाई दुर्मुखसे कहा--*दुर्मुख! यह राधानन्दन कर्ण भीमसेनके द्वारा रथसे वंचित कर दिया गया है। इस महारथी नरश्रेष्ठ वीरको रथसे सम्पन्न करो”

sañjaya uvāca | virathaṃ taṃ naraśreṣṭhaṃ dṛṣṭvā kārṇam āhave, taṃ rathena naraśreṣṭhaṃ sampādaya mahāratham | rājan! naraśreṣṭhaṃ karṇakaṃ yuddhasthale rathahīnaṃ sthitaṃ dṛṣṭvā duryodhanas tasya bhrātaraṃ durmukham uvāca— “durmukha! eṣa rādhānandanaḥ karṇo bhīmasenena rathād vañcitaḥ; imaṃ mahārathiṃ naraśreṣṭhaṃ vīraṃ rathena sampādaya” |

विरथं तं नरश्रेष्ठं दृष्ट्वा कर्णमाहवे स्थितम् । दुर्योधनः स्वभ्रातरं दुर्मुखं प्रत्यभाषत—दुर्मुख! एष राधानन्दनः कर्णो भीमसेनेन विरथीकृतः; एनं महारथं नरश्रेष्ठं रथेन सम्पादय ।

virathamwithout a chariot
viratham:
Karma
TypeAdjective
Rootvi-ratha
FormMasculine, Accusative, Singular
tamhim
tam:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormMasculine, Accusative, Singular
naraśreṣṭhamthe best of men
naraśreṣṭham:
Karma
TypeNoun
Rootnaraśreṣṭha
FormMasculine, Accusative, Singular
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Adhikarana
TypeVerb
Rootdṛś
Formktvā (absolutive), Parasmaipada (usage-neutral)
kṣatriyamthe warrior (kṣatriya)
kṣatriyam:
Karma
TypeNoun
Rootkṣatriya
FormMasculine, Accusative, Singular
āhavein battle
āhave:
Adhikarana
TypeNoun
Rootāhava
FormMasculine, Locative, Singular
tamhim
tam:
Karma
TypePronoun
Roottad
FormMasculine, Accusative, Singular
rathenawith a chariot
rathena:
Karana
TypeNoun
Rootratha
FormMasculine, Instrumental, Singular
naraśreṣṭhamthe best of men
naraśreṣṭham:
Karma
TypeNoun
Rootnaraśreṣṭha
FormMasculine, Accusative, Singular
sampādayaprovide / equip / make (him) obtain
sampādaya:
Kriya
TypeVerb
Rootsam-pad
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
mahārathamthe great chariot-warrior
mahāratham:
Karma
TypeNoun
Rootmahā-ratha
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
K
Karna
D
Duryodhana
D
Durmukha
B
Bhimasena
C
chariot (ratha)
B
battlefield (yuddhasthala)