Adhyaya 99

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सहस्रनामभिः पूजनाद् विष्णुचक्रलाभो नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः संभवः सूचितो देव्यास् त्वया सूत महामते सविस्तरं वदस्वाद्य सतीत्वे च यथातथम्

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सहस्रनामभिः पूजनाद् विष्णुचक्रलाभो नामाष्टनवतितमोऽध्यायः। ऋषय ऊचुः—सूत महामते, देव्यास्संभवः त्वया सूचितः; अद्य सविस्तरं यथातथं वद, सतीत्वं च यथावत् ब्रूहि।

Verse 2

मेनाजत्वं महादेव्या दक्षयज्ञविमर्दनम् विष्णुना च कथं दत्ता देवदेवाय शंभवे

मेनाया महादेव्याः कथं मातृत्वं जातम्? दक्षयज्ञविमर्दनं कथं अभवत्? विष्णुना च सा कथं देवदेवाय शंभवे दत्ता?

Verse 3

कल्याणं वा कथं तस्य वक्तुमर्हसि सांप्रतम् तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

अथवा तस्य कल्याणं कथं वक्तुमर्हसि सांप्रतम्? तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः प्रत्युवाच।

Verse 4

संभवं च महादेव्याः प्राह तेषां महात्मनाम् सूत उवाच ब्रह्मणा कथितं पूर्वं दण्डिने तत् सुविस्तरम्

ततः सूतः पौराणिकोत्तमः तेषां महात्मनां महादेव्याः संभवं प्राह। सूत उवाच—ब्रह्मणा पूर्वं दण्डिने तत् सुविस्तरं कथितम्।

Verse 5

युष्माभिर् वै कुमाराय तेन व्यासाय धीमते तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवदामि सुविस्तरम्

युष्माभिर्वै कुमाराय तेन व्यासाय धीमते। तस्मादहमुपश्रुत्य प्रवदामि सुविस्तरम्॥

Verse 6

वचनाद्वो महाभागाः प्रणम्योमां तथा भवम् सा भगाख्या जगद्धात्री लिङ्गमूर्तेस्त्रिवेदिका

वचनाद्वो महाभागाः प्रणम्योमां तथा भवम्। सा भगाख्या जगद्धात्री लिङ्गमूर्तेस्त्रिवेदिका॥

Verse 7

लिङ्गस्तु भगवान्द्वाभ्यां जगत्सृष्टिर्द्विजोत्तमाः लिङ्गमूर्तिः शिवो ज्योतिस् तमसश्चोपरि स्थितः

लिङ्गस्तु भगवान्द्वाभ्यां जगत्सृष्टिर्द्विजोत्तमाः। लिङ्गमूर्तिः शिवो ज्योतिस्तमसश्चोपरि स्थितः॥

Verse 8

लिङ्गवेदिसमायोगाद् अर्धनारीश्वरोभवत् ब्रह्माणं विदधे देवम् अग्रे पुत्रं चतुर्मुखम्

लिङ्गवेदिसमायोगादर्धनारीश्वरोऽभवत्। ब्रह्माणं विदधे देवमग्रे पुत्रं चतुर्मुखम्॥

Verse 9

प्राहिणोति स्म तस्यैव ज्ञानं ज्ञानमयो हरः विश्वाधिको ऽसौ भगवान् अर्धनारीश्वरो विभुः

प्राहिणोति स्म तस्यैव ज्ञानं ज्ञानमयो हरः। विश्वाधिकोऽसौ भगवानर्धनारीश्वरो विभुः॥

Verse 10

हिरण्यगर्भं तं देवो जायमानमपश्यत सो ऽपि रुद्रं महादेवं ब्रह्मापश्यत शङ्करम्

देवः हिरण्यगर्भं तं जायमानमपश्यत; स च ब्रह्मा तदनन्तरं रुद्रं महादेवं शङ्करमपश्यत।

Verse 11

तं दृष्ट्वा संस्थितं देवम् अर्धनारीश्वरं प्रभुम् तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् वरदं वारिजोद्भवः

तं देवं संस्थितं दृष्ट्वा प्रभुमर्धनारीश्वरम्। वारिजोद्भवो ब्रह्मा वरदं तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिरनुकूलाभिः॥

Verse 12

विभजस्वेति विश्वेशं विश्वात्मानमजो विभुः ससर्ज देवीं वामाङ्गात् पत्नीं चैवात्मनः समाम्

विभजस्वेति विश्वेशं विश्वात्मानमजो विभुः। वामाङ्गात् ससर्ज देवीं पत्नीं चात्मनः समाम्॥

Verse 13

श्रद्धा ह्यस्य शुभा पत्नी ततः पुंसः पुरातनी सैवाज्ञया विभोर्देवी दक्षपुत्री बभूव ह

श्रद्धा ह्यस्य शुभा पत्नी ततः पुंसः पुरातनी। सैवाज्ञया विभोर्देवी दक्षपुत्री बभूव ह॥

Verse 14

सतीसंज्ञा तदा सा वै रुद्रमेवाश्रिता पतिम् दक्षं विनिन्द्य कालेन देवी मैना ह्यभूत्पुनः

सतीसंज्ञा तदा सा वै रुद्रमेवाश्रिता पतिम्। दक्षं विनिन्द्य कालेन देवी मैना ह्यभूत्पुनः॥

Verse 15

नारदस्यैव दक्षो ऽपि शापादेवं विनिन्द्य च अवज्ञादुर्मदो दक्षो देवदेवमुमापतिम्

नारदशापप्रभावेन दक्षोऽपि देवं निनिन्द; अवज्ञाजन्यदुर्मदेन स देवदेवं उमापतिं त्र्यम्बकं शिवमपमानयामास।

Verse 16

अनादृत्य कृतिं ज्ञात्वा सती दक्षेण तत्क्षणात् भस्मीकृत्वात्मनो देहं योगमार्गेण सा पुनः

दक्षेणावज्ञाकृतिं तत्क्षणादेव ज्ञात्वा सती तामनादृत्य योगमार्गेणात्मदेहं भस्मीकृत्य योगशक्त्या पुनरागता।

Verse 17

बभूव पार्वती देवी तपसा च गिरेः प्रभोः ज्ञात्वैतद्भगवान् भर्गो ददाह रुषितः प्रभुः

तपसा देवी पार्वती गिरेः प्रभोः सन्निधिं प्राप्ता; एतज्ज्ञात्वा भगवान् भर्गः प्रभुः रुषितोऽभवत्, बाधकं ददाह।

Verse 18

दक्षस्य विपुलं यज्ञं च्यावनेर् वचनादपि च्यवनस्य सुतो धीमान् दधीच इति विश्रुतः

च्यावनवचनात् दक्षः विपुलं यज्ञं चकार; च्यावनस्य धीमान् सुतो दधीच इति विश्रुतोऽभवत्।

Verse 19

विजित्य विष्णुं समरे प्रसादात् त्र्यंबकस्य च विष्णुना लोकपालांश् च शशाप च मुनीश्वरः

त्र्यम्बकप्रसादात् समरे विष्णुं विजित्य, मुनीश्वरः विष्णुना निमित्तभूतेन लोकपालानपि शशाप।

Verse 20

रुद्रस्य क्रोधजेनैव वह्निना हविषा सुराः विनाशो वै क्षणादेव मायया शङ्करस्य वै

रुद्रस्य क्रोधजेनैव वह्निना, हविषैव इन्धनभूतेन, सुराः क्षणादेव विनाशं नीताः—शङ्करस्यैव मायया।