Shloka 109

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

Devanagari script

कोटिकोटिसहस्राणि अहर्भूतानि यानि वै वाराहकल्प समतीतानि कल्पानां तावच्छेषाः परे तु ये यस्त्वयं वर्तते कल्पो वाराहस्तं निबोधत

Transliteration

koṭikoṭisahasrāṇi aharbhūtāni yāni vai vārāhakalpa samatītāni kalpānāṃ tāvaccheṣāḥ pare tu ye yastvayaṃ vartate kalpo vārāhastaṃ nibodhata

Translation

कोटिकोटिसहस्राण्यहर्भूतानि यानि वै। वाराहकल्पसमतीतानि कल्पानां तावच्छेषाः परे तु ये। यस्त्वयं वर्तते कल्पो वाराहस्तं निबोधत॥

Word by Word

• कोटि-कोटि-सहस्राणि: thousands of crores (innumerable)

• अहर्भूतानि: having become days/day-cycles

• यानि: which

• वै: indeed

• वाराहकल्प: the Varāha Kalpa

• समतीतानि: fully passed/elapsed

• कल्पानाम्: of the kalpas (aeons)

• तावत्-शेषाः: that many remaining

• परे: beyond/further

• तु: and/but

• ये: which

• यः: which/that

• तु: indeed

• अयम्: this

• वर्तते: is proceeding/is current

• कल्पः: kalpa/aeon

• वाराहः: Varāha (name of the kalpa)

• तम्: that

• निबोधत: know/understand (imperative).

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)