Adhyaya 30

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे एकोनत्रिशो ऽध्यायः सूत उवाच स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः / जगाम विपुलं लिङ्गमोङ्कारं मुक्तिदायकम्

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे त्रिंशोऽध्यायः। सूत उवाच—स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः जगाम विपुलम् ओङ्कारलिङ्गं मुक्तिदायकम्।

Verse 2

तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः / प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

तत्र महादेवं शिष्यैः सहाभ्यर्च्य महामुनिः, भावितात्मनां मुनीनां तस्य माहात्म्यं प्रोवाच।

Verse 3

इदं तद् विमलं लिङ्गमोङ्कारं नाम शोभनम् / अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

इदं तद् विमलं लिङ्गम् ओङ्कारं नाम शोभनम्; अस्य स्मरणमात्रेण सर्वपातकैः प्रमुच्यते।

Verse 4

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चयतनमुत्तमम् / सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम्

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चायतनमुत्तमम्। सूरिभिर्नित्यं सेवितं वाराणस्यां विमोक्षदम्॥

Verse 5

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः / रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः। रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः॥

Verse 6

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते / तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते। तदेतद् विमलं लिङ्गमोङ्कारे समवस्थितम्॥

Verse 7

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला / प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला। प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम्॥

Verse 8

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् / ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम्। ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते॥

Verse 9

संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् / देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः

बुधः सततमीश्वरस्य लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययं संस्मरेत्। देहान्ते तस्मिन्परः सन् स आनन्दमयं तेजोज्योतिः प्रविशति॥

Verse 10

अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा / उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम्

अत्र पुरा देवर्षयः सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा। ईशानं देवमुपास्य परं पदं प्राप्तवन्तः॥

Verse 11

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् / गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम्। गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ओङ्कारेश्वरमुत्तमम्॥

Verse 12

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गः मध्यमेश्वरमुत्तमम् / विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं मध्यमेश्वरमुत्तमम्। विश्वेश्वरं तथोङ्कारं कपर्देश्वरमेव च॥

Verse 13

एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः / न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात्

एतानि वाराणस्यां गुह्यलिङ्गानि द्विजोत्तमाः। न कश्चिदिह जानाति विना शम्भोरनुग्रहात्॥

Verse 14

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः । कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः ॥

Verse 15

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः / कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः । कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः ॥

Verse 16

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् / ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् । ब्राह्मणान् हन्तुमायातो येऽत्र नित्यमुपासते ॥

Verse 17

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः / रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः । रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः ॥

Verse 18

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः / वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः । वसस्तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः ॥

Verse 19

अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः / तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम्

अत्र मुनिपुङ्गवा मुनयः परां सिद्धिं प्राप्ताः; तेनैव शरीरेण तत् परमं पदं प्राप्नुवन्।

Verse 20

विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवाये च प्रकीर्तिताः / कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः

विद्याः विद्येश्वराश्च रुद्राः शिवगणाश्च शिवायेति प्रकीर्तिताः; कृत्तिवासेश्वरलिङ्गं नित्यमावृत्य तत्र संस्थिताः।

Verse 21

ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः / कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः

कलियुगं घोरमधर्मबहुलं ज्ञात्वा जनाः कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति; ते कृतार्था न संशयः।

Verse 22

जन्मान्तरसहस्त्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा / एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते

अन्यत्र सहस्रजन्मभिः मोक्षः स्यात् वा न वा; कृत्तिवासे तु एकेन जन्मना मोक्षो लभ्यते।

Verse 23

आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि / गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना

एतत् स्थानं सर्वसिद्धानामालय इति वदन्ति; देवदेवेन महादेवेन शंभुना गोपितं रक्षितं च।

Verse 24

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारागाः / उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः। उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम्॥

Verse 25

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् / ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम्। ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम्॥

Verse 26

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः / तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः। तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः॥

Verse 27

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म / ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्

संप्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म। ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम्॥

Verse 28

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः / यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनिन्द्राः। यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम्॥

Verse 29

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् / स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम्

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम् ॥