Shloka 37
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
पुरोहिताभिधानेन देवरातपुरन्त्विति / नाम चक्रे पुरस्यास्य तोष यन्नखिलान्द्विजान्
Transliteration
purohitābhidhānena devarātapurantviti / nāma cakre purasyāsya toṣa yannakhilāndvijān
Translation
पुरोहिताभिधानेन ‘देवरातपुरम्’ इति अस्य पुरस्य नाम चक्रे, येन अखिलान् द्विजान् तोषयामास।
Word by Word
पुरोहिताभिधानेनby the designation ‘purohita’
पुरोहिताभिधानेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक) + अभिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन; समासः: पुरोहितस्य अभिधानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
देवरातपुरम्(the city named) Devarātapura
देवरातपुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवरात (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (नामरूपेण); समासः: देवरातस्य पुरम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेष-निपात (particle: but/indeed)
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इति-प्रयोगः (quotative particle)
नामname
नाम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (name as object)
चक्रेhe made/assigned
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
पुरस्यof the city
पुरस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (Genitive)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी एकवचन (Genitive)
तोषयन्pleasing
तोषयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootतोषयत् (कृदन्त, √तुष्, णिच्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृविशेषण (causative: pleasing)
अखिलान्all
अखिलान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; विशेषण
द्विजान्brahmins/twice-born
द्विजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन (Accusative)