Shloka 29
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
तत्तटाकमभूद्दिव्यमशोषितजलं महत् / सेतुमध्ये चकारासौ शङ्करायतनं महत्
Transliteration
tattaṭākamabhūddivyamaśoṣitajalaṃ mahat / setumadhye cakārāsau śaṅkarāyatanaṃ mahat
Translation
तत् तटाकम् अभूद् दिव्यम्, महद् अशोषितजलं; सेतुमध्ये चकारासौ महत् शङ्करायतनम्।
Word by Word
तत्that
तत्:
विशेषण (Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); determiner for तटाकम्
तटाकम्pond/tank
तटाकम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतटाक (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
अभूत्became/was
अभूत्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
दिव्यम्divine/wondrous
दिव्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agreeing with तटाकम्
अशोषितजलम्with undried water / whose water was not dried up
अशोषितजलम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-शोषित (कृदन्त; √शुष् शोषणे) + जल (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: अशोषितं जलं यस्य तत्
महत्great/large
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agreeing with तटाकम्
सेतुमध्येin the middle of the causeway
सेतुमध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootसेतु+मध्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: सेतोः मध्ये
चकारmade
चकार:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
असौhe
असौ:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअसौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
शङ्करायतनम्a shrine/abode of Śaṅkara (Shiva)
शङ्करायतनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootशङ्कर+आयतन (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: शङ्करस्य आयतनम्
महत्great
महत्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); agreeing with आयतनम्