Shloka 28
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
तथैवात्दृत्य तद्द्रव्यं तेन सेतुमपूरयत् / मध्ये जलावृतस्तेन प्रासादश्चापि शार्ङ्गिणः
Transliteration
tathaivātdṛtya taddravyaṃ tena setumapūrayat / madhye jalāvṛtastena prāsādaścāpi śārṅgiṇaḥ
Translation
तथैव आदृत्य तद्द्रव्यं तेन सेतुम् अपूरयत्; तेन मध्ये जलावृतः शार्ङ्गिणः प्रासादोऽपि।
Word by Word
तथाthus/in that manner
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक अव्यय)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारणार्थक)
आदृत्यhaving taken up/attended to
आदृत्य:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootआदृत्य (कृदन्त; √दृ/√दृश्? here √दृ (आदर/गौरव) via आ+√दृ/√दृश् not; standard: आ+√दृ (आदर) treated as √दृ आदरे)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), prior action
तत्that
तत्:
विशेषण (Determiner)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); determiner for द्रव्यम्
द्रव्यम्material/wealth
द्रव्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
तेनby that/with that
तेन:
करण (Karaṇa/Means)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
सेतुम्causeway/dam
सेतुम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
अपूरयत्filled/completed
अपूरयत्:
क्रिया (Main action)
TypeVerb
Root√पॄ (धातु; पूरणे)
FormImperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद); with prefix आ-
मध्येin the middle
मध्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
जलावृतःcovered by water
जलावृतः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate adjective for प्रासादः)
TypeAdjective
Rootजल+आवृत (कृदन्त; √वृ आवरणे)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: जलेन आवृतः (instrumental relation)
तेनby that/thereby
तेन:
करण (Karaṇa/Agent-instrumental)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
प्रासादःpalace/mansion
प्रासादः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
FormParticle (समुच्चय/अप्यर्थक)
शार्ङ्गिणःof Śārṅgin (Vishnu/Krishna)
शार्ङ्गिणः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशार्ङ्गिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)