Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context

ब्रह्मादीनामशेषाणां चिरकालमुपेयुषाम् / तत्तत्कालशतायुष्यरूपा देव्याज्ञया स्थिताः

brahmādīnāmaśeṣāṇāṃ cirakālamupeyuṣām / tattatkālaśatāyuṣyarūpā devyājñayā sthitāḥ

ब्रह्मादीनामशेषाणां चिरकालमुपेयुषाम्। तत्तत्कालशतायुष्यरूपा देव्याज्ञया स्थिताः॥

brahma-ādīnāmof Brahmā and others
brahma-ādīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen. 6th), Bahuvacana (pl.)
aśeṣāṇāmof all, without remainder
aśeṣāṇām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī (Gen. 6th), Bahuvacana (pl.); qualifying brahma-ādīnām
cira-kālamfor a long time
cira-kālam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण/time-extent)
TypeNoun
Rootcira (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Dvitīyā (Acc. 2nd), Ekavacana (sg.); adverbial accusative of duration
upeyuṣāmof those who have attained (it)
upeyuṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeVerb
Root√i (इ) + upa- (उपसर्ग) (कृदन्त)
FormPerfect active participle (कृत्: क्वसु/वसु), Puṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī (Gen. 6th), Bahuvacana (pl.); ‘of those who have reached/attained’
tat-tat-kāla-śata-āyuṣya-rūpāḥhaving forms of each (respective) hundred-year lifespan/time
tat-tat-kāla-śata-āyuṣya-rūpāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeAdjective
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + tat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक) + āyuṣya (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1st), Bahuvacana (pl.); complex determinative compound meaning ‘having forms corresponding to each time-span of a hundred years’
devyāḥof the Goddess
devyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Ṣaṣṭhī (Gen. 6th), Ekavacana (sg.)
ājñayāby (her) command
ājñayā:
Karaṇa (करण/instrument)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Tṛtīyā (Instr. 3rd), Ekavacana (sg.)
sthitāḥstood/abided
sthitāḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeVerb
Root√sthā (स्था) (कृदन्त)
FormKta-participle (क्त), Strīliṅga (f.), Prathamā (Nom. 1st), Bahuvacana (pl.); predicative ‘remain/are stationed’