Shloka 56
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
तव पुत्रो ऽस्मि दासो ऽस्मि क्वापि कृत्ये नियुङ्क्ष्व माम् / इत्युक्ता परमेशानी तमाह मकरध्वजम्
Transliteration
tava putro 'smi dāso 'smi kvāpi kṛtye niyuṅkṣva mām / ityuktā parameśānī tamāha makaradhvajam
Translation
अहं तव पुत्रोऽस्मि, अहं दासोऽस्मि; यत्र कुत्रापि कार्ये मां नियुङ्क्ष्व। इति उक्ता परमेशानी मकरध्वजं तमाह।
Word by Word
तवof you/your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular)
अस्मिam
अस्मि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular)
दासःservant
दासः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate nominative)
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मिam
अस्मि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन
क्वwhere?
क्व:
देशाधिकरण (Adhikaraṇa/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
अपिeven/also/anywhere (with क्व)
अपि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
कृत्येin a task/duty
कृत्ये:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/सप्तमी), एकवचन
नियुङ्क्ष्वappoint/engage (me)
नियुङ्क्ष्व:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootनि + युज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
माम्me
माम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
इतिthus
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्ताhaving been spoken/said
उक्ता:
कर्मणि-भाव (Predicate participle; 'having been said')
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परमेशानीthe Supreme Goddess
परमेशानी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपरम + ईशानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय (परमा ईशानी)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
आहsaid/spoke
आह:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
मकरध्वजम्Makara-dhvaja (Kāma)
मकरध्वजम्:
कर्म (Karma/Object; apposition to तम्)
TypeNoun
Rootमकर + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मकरस्य ध्वजः)