Shloka 55
भण्डासुरवधोत्तरकृत्य-देवस्तुति
Aftermath of Bhaṇḍāsura’s Slaying and the Gods’ Hymn to Lalitā
Devanagari script
यद्दग्धमीशनेत्रेण वपुर्मे ललितांबिके / तत्त्वदीयकटाक्षस्य प्रसादात्पुनरागतम्
Transliteration
yaddagdhamīśanetreṇa vapurme lalitāṃbike / tattvadīyakaṭākṣasya prasādātpunarāgatam
Translation
यद् वपुर्मे ईशनेत्रेण दग्धं, हे ललिताम्बिके, तत् तव कटाक्षप्रसादात् पुनरागतम्।
Word by Word
यत्that which
यत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (singular); सम्बन्धसूचक (relative)
दग्धम्burnt
दग्धम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु √दह्)
Formक्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘burnt’ (agreeing with यत्/वपुः)
ईश-नेत्रेणby the Lord’s eye
ईश-नेत्रेण:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (singular); तत्पुरुषः: ईशस्य नेत्रेण
वपुःbody
वपुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (singular)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (singular); enclitic form
ललिताम्बिकेO Lalitāmbikā
ललिताम्बिके:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (singular); कर्मधारयः
तत्that (same)
तत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (singular); अन्वयः: तत् (वपुः)
त्वदीय-कटाक्षस्यof your glance
त्वदीय-कटाक्षस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootत्वदीय (प्रातिपदिक) + कटाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (singular); तत्पुरुषः: त्वदीयः कटाक्षः
प्रसादात्from (your) grace
प्रसादात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान/Cause-source)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन (singular)
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिबोधक अव्यय (adverb: again)
आगतम्returned / came back
आगतम्:
Kriyā (क्रियार्थ/Result state)
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु √गम्)
Formक्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘returned/come back’ (agreeing with तत्/वपुः)