Shloka 13
मदनकामेश्वरप्रादुर्भावः
Manifestation of Madana-Kāmeśvara
Devanagari script
ततो मुमुदिरे देवा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः / ववृषुः पुष्पवर्षाणि मन्दवातेरिता घनाः
Transliteration
tato mumudire devā brahmaviṣṇupurogamāḥ / vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi mandavāteritā ghanāḥ
Translation
ततः ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः देवा मुमुदिरे; मन्दवातेरिता घनाः पुष्पवर्षाणि ववृषुः।
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
सम्बन्ध/काल (Discourse-time)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), तस्मात्-अर्थे (thereupon/then)
मुमुदिरेrejoiced
मुमुदिरे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ब्रह्म-विष्णु-पुरोगमाःled by Brahmā and Viṣṇu
ब्रह्म-विष्णु-पुरोगमाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः बहुव्रीहि 'ब्रह्मा-विष्णू पुरोगमौ येषाम्' = 'having Brahmā and Viṣṇu in front/led by'
ववृषुःrained down
ववृषुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवृष् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
पुष्प-वर्षाणिshowers of flowers
पुष्प-वर्षाणि:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष 'पुष्पाणां वर्षाणि' = 'showers of flowers'
मन्द-वात-ईरिताःdriven by a gentle wind
मन्द-वात-ईरिताः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक) + वात (प्रातिपदिक) + ईरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'ईरित' = भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) from ईर्/ईरय् 'impelled'; समासः तृतीया-तत्पुरुष 'मन्दवातेन ईरिताः'
घनाःclouds
घनाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootघन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन