Shloka 94
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
देववानुपदेवश्च देवश्रेष्ठो विदूरथः / मित्रवान् मित्रसेनो ऽथ चित्रसेनो ह्यमित्रहा
Transliteration
devavānupadevaśca devaśreṣṭho vidūrathaḥ / mitravān mitraseno 'tha citraseno hyamitrahā
Translation
देववान् उपदेवश्च देवश्रेष्ठो विदूरथः। मित्रवान् मित्रसेनश्च चित्रसेनोऽमित्रहा॥
Word by Word
देववान्Devavān (name)
देववान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेववत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; -वत् प्रत्ययान्त (possessive: 'having gods')
उपदेवःUpadeva (name)
उपदेवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउपदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
देवश्रेष्ठःDevaśreṣṭha (name)
देवश्रेष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('best of the gods')
विदूरथःVidūratha (name)
विदूरथः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविदूरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मित्रवान्Mitravān (name)
मित्रवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमित्रवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; -वत् प्रत्ययान्त (possessive)
मित्रसेनःMitrasena (name)
मित्रसेनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक) + सेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (mītra-senā: 'army of friends' / 'friend-army')
अथthen/next
अथ:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequencing particle)
चित्रसेनःCitrasena (name)
चित्रसेनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + सेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय ('variegated/bright army')
हिindeed
हि:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अमित्रहाAmitrahā (enemy-slayer; name)
अमित्रहा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक) + √हन् (धातु) + क्विप् → हा (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष ('slayer of enemies'), क्विपन्त (agent noun)