Shloka 95
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
मित्रबाहुः सुवर्चाश्च द्वादशस्य मनोः सुताः / त्रयोदशेतु पर्याये भाव्ये रौच्येन्तरे पुनः
Transliteration
mitrabāhuḥ suvarcāśca dvādaśasya manoḥ sutāḥ / trayodaśetu paryāye bhāvye raucyentare punaḥ
Translation
मित्रबाहुः सुवर्चाश्च द्वादशस्य मनोः सुताः। त्रयोदशे तु पर्याये भाव्ये रौच्येऽन्तरे पुनः॥
Word by Word
मित्रबाहुःMitrabāhu (name)
मित्रबाहुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष ('friend-armed' / 'arm of a friend')
सुवर्चाःSuvarcā (name)
सुवर्चाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय ('good splendour')
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय/Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
द्वादशस्यof the twelfth
द्वादशस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; क्रम/संख्या-विशेषण ('of the twelfth')
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
त्रयोदशेin the thirteenth
त्रयोदशे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootत्रयोदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; संख्या-विशेषण ('in the thirteenth')
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थ (emphasis/contrast)
पर्यायेin the cycle/turn
पर्याये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootपर्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
भाव्येin the future (one)
भाव्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootभाव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण ('future/that is to come')
रौच्येin the Raucya (Manvantara)
रौच्ये:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootरौच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; मन्वन्तर-विशेषण
अन्तरेin the interval/Manvantara
अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति/पुनरावृत्ति (adverb: repetition)