Shloka 135
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
परिग्रहं न कुर्वंति वदंतस्तु उपस्थिताः / तेषां कर्माणि कुर्वंति तेभ्यश्चैवाबलाश्च ये
Transliteration
parigrahaṃ na kurvaṃti vadaṃtastu upasthitāḥ / teṣāṃ karmāṇi kurvaṃti tebhyaścaivābalāśca ye
Translation
परिग्रहं न कुर्वन्ति वदन्तस्तु उपस्थिताः। तेषां कर्माणि कुर्वन्ति तेभ्यश्चैवाबलाश्च ये॥
Word by Word
परिग्रहम्acceptance of gifts/possessions
परिग्रहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरिग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचन; कर्म (object)
नnot
न:
Pratishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
कुर्वन्तिdo/perform
कुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष बहुवचन; परस्मैपद
वदन्तःspeaking
वदन्तः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Root√वद् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; कर्तृ-विशेषण (while speaking)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha/Avyaya (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
उपस्थिताःpresent/attending
उपस्थिताः:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकर्तरि कृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; ‘present/standing near’
तेषाम्of them
तेषाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी) बहुवचन; सम्बन्ध (genitive)
कर्माणिtasks/works
कर्माणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया बहुवचन; कर्म
कुर्वन्तिdo/perform
कुर्वन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष बहुवचन; परस्मैपद
तेभ्यःfor them/to them
तेभ्यः:
Sampradana/Apadana (सम्प्रदान/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी (5th/पञ्चमी) बहुवचन; अपादान/हेतु-अर्थे ‘for/from them’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/only
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
अबलाःthe weak (ones)
अबलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअबल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; विशेषण/संज्ञावत् — ‘weak (persons)’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative)