Shloka 153
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति ह्यावर्त्तन्ते च तैः सह / जनलोकात्सुराः सर्वे दशकल्पान्पुनः पुनः
Transliteration
mantraiḥ sahordhvaṃ gacchanti hyāvarttante ca taiḥ saha / janalokātsurāḥ sarve daśakalpānpunaḥ punaḥ
Translation
मन्त्रैः सह देवाः सर्वे जनलोकात् ऊर्ध्वं गच्छन्ति, तैः सह पुनः पुनर्दशकल्पान् आवर्तन्ते।
Word by Word
मन्त्रैःwith mantras
मन्त्रैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; Instrumental plural
सहtogether with
सह:
Sambandha/Association (सह-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-प्रयोगः (सह = with)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण); direction adverb
गच्छन्तिthey go
गच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; Present indicative 3rd pl.
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic/causal particle)
आवर्तन्तेthey return
आवर्तन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√वृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद; Present 3rd pl. (they return/turn back)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
तैःwith those (mantras)
तैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; Pronoun instrumental plural
सहtogether with
सह:
Sambandha/Association (सह-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सह-प्रयोगः
जनलोकात्from Janaloka
जनलोकात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootजनलोक (प्रातिपदिक: जन + लोक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान) एकवचन; Ablative singular
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; Nominative plural
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन; agrees with सुराः
दशकल्पान्ten kalpas
दशकल्पान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदशकल्प (प्रातिपदिक: दश + कल्प)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural (extent/duration)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (repetition)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-बल (again and again)