Shloka 109
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
तेषामेवान्वये वीरा उत्पद्यन्ते पुनः पुनः / जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि
Transliteration
teṣāmevānvaye vīrā utpadyante punaḥ punaḥ / jāyamāne pitāputre putraḥ pitari caiva hi
Translation
तेषामेव अन्वये वीरा पुनः पुनः उत्पद्यन्ते; जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि च एव हि।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; सर्वनाम
एवindeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अन्वयेin the lineage
अन्वये:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअन्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
वीराःheroes/valiant ones
वीराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
उत्पद्यन्तेare born/arise
उत्पद्यन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootउत्√पद् (धातु; √पद् गतौ/उत्पत्तौ)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
पुनःagain and again
पुनः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति-बल (repetition for emphasis)
जायमानेwhen being born
जायमाने:
अधिकरण (Adhikaraṇa; temporal)
TypeAdjective
Rootजायमान (कृदन्त; √जन् धातु, शानच्)
Formसप्तमी (7th), एकवचन, नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे; वर्तमानकृदन्त (शानच्) ‘being born’
पिता-पुत्रेin father and son
पिता-पुत्रे:
अधिकरण (Adhikaraṇa; in father and son)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व: ‘पिता च पुत्रश्च’
पुत्रःthe son
पुत्रः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पितरिin the father
पितरि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
अवधारण
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
हिfor/indeed
हि:
हेतु/वाक्य-सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थ/निपात (particle indicating reason/emphasis)