Shloka 93
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
ऋषीकाणां सुतास्ते स्युर्विज्ञेया ऋषिपुत्रकाः / ऋषन्ति ते ऋतं यस्माद्विशेषांश्चैव तत्त्वतः
Transliteration
ṛṣīkāṇāṃ sutāste syurvijñeyā ṛṣiputrakāḥ / ṛṣanti te ṛtaṃ yasmādviśeṣāṃścaiva tattvataḥ
Translation
ऋषीकाणां सुताः ते स्युः विज्ञेयाः ऋषिपुत्रकाः। ऋषन्ति ते ऋतं यस्मात् विशेषांश्चैव तत्त्वतः॥
Word by Word
ऋषीकाणाम्of the ṛṣīkas
ऋषीकाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषीका (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
स्युःwould be/are said to be
स्युः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन
विज्ञेयाःto be known/recognized
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञा (धातु) + य (कृत्)
Formकृत्य-प्रत्यय (gerundive/नीयत्-भाव); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विधेय-विशेषण (to be known)
ऋषिपुत्रकाःsons of sages (ṛṣiputrakas)
ऋषिपुत्रकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि + पुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ऋषन्तिthey perceive/know
ऋषन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootऋष् (धातु)
Formलट्-लकार; परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ऋतम्cosmic order/truth (ṛta)
ऋतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन
यस्मात्because/from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (relative ablatival: 'because/from which'); हेत्वर्थ
विशेषान्distinctions/specifics
विशेषान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphasis/only)
तत्त्वतःin accordance with reality
तत्त्वतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: 'in truth/according to reality')