Shloka 92
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
तन्मात्राणि च सत्यं च ऋषन्ते ते महौजसः / सप्तषर्यस्त तस्ते च परसत्यस्य दर्शनाः
Transliteration
tanmātrāṇi ca satyaṃ ca ṛṣante te mahaujasaḥ / saptaṣaryasta taste ca parasatyasya darśanāḥ
Translation
तन्मात्राणि च सत्यं च ते महौजसः ऋषन्ते। सप्तर्षयस्ते च परसत्यस्य दर्शनाः॥
Word by Word
तन्मात्राणिthe subtle elements (tanmātras)
तन्मात्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतन् + मात्रा (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc); बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सत्यम्truth/reality
सत्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
ऋषन्तेthey perceive/know (ṛṣ)
ऋषन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootऋष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष (3rd); बहुवचन
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
महौजसःof great vigor/mighty
महौजसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; विशेषण
सप्तर्षयःthe seven sages
सप्तर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
ततःtherefore/then
ततः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (ablatival adverb: 'therefore/then')
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
परसत्यस्यof the supreme truth
परसत्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपर + सत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive); एकवचन
दर्शनाःseers/possessors of vision
दर्शनाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; बहुव्रीह्यर्थे/गुणवाचक (those characterized by vision)