Shloka 8
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
धर्मासत्त्वेन मित्राणां मतिभेदो भवेन्नृणाम् / परस्परविभिन्नैस्तैदृष्टीनां विभ्रमेण च
Transliteration
dharmāsattvena mitrāṇāṃ matibhedo bhavennṛṇām / parasparavibhinnaistaidṛṣṭīnāṃ vibhrameṇa ca
Translation
धर्मासत्त्वेन मित्राणां नृणां मतिभेदो भवति। परस्परविभिन्नदृष्टीनां विभ्रमेण च।
Word by Word
धर्म-असत्त्वेनby the absence of dharma
धर्म-असत्त्वेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + असत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य असत्त्वम्) — Instrumental of cause/means
मित्राणाम्of friends
मित्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive (of friends)
मति-भेदःdifference of opinion
मति-भेदः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक) + भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मतेः भेदः) — Subject noun
भवेत्may arise
भवेत्:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद — ‘may arise/occur’
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive (of men)
परस्पर-विभिन्नैःby those mutually different
परस्पर-विभिन्नैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक) + विभिन्न (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; अव्ययीभावसमासः (परस्परं विभिन्नाः) — Instrumental plural adjective
तैःby them
तैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन — ‘by them’
दृष्टीनाम्of views
दृष्टीनाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive (of views)
विभ्रमेणby confusion
विभ्रमेण:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविभ्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental (by confusion/delusion)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)