Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara

आयुर्मेधा बलं रूपं कुलं चैव प्रणश्यति / शूद्राश्च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश्च ब्राह्मणाः

āyurmedhā balaṃ rūpaṃ kulaṃ caiva praṇaśyati / śūdrāśca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāśca brāhmaṇāḥ

आयुर्मेधा बलं रूपं कुलं चैव प्रणश्यति । शूद्राश्च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश्च ब्राह्मणाः ॥

āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
medhāintelligence
medhā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmedhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
balamstrength
balam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
rūpambeauty, form
rūpam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
kulamfamily, lineage
kulam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
evaindeed
eva:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle of emphasis)
praṇaśyatiperishes, is destroyed
praṇaśyati:
Kriya (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootpra√naś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
śūdrāḥŚūdras
śūdrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
brāhmaṇa-ācārāḥ(become) of Brahmin conduct
brāhmaṇa-ācārāḥ:
Karta (कर्ता/Subject, predicate/apposition)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + ācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of Brahmins’ + ‘conduct’
śūdra-ācārāḥ(become) of Śūdra conduct
śūdra-ācārāḥ:
Karta (कर्ता/Subject, coordinated predicate)
TypeNoun
Rootśūdra (प्रातिपदिक) + ācāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुष: ‘of Śūdras’ + ‘conduct’
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Coordination)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
brāhmaṇāḥBrahmins
brāhmaṇāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)