Shloka 29
Bhūtasarga-Prakaraṇa
Account of Elemental Creation from Avyakta to Mahat
Devanagari script
यस्मिन्नण्ड इमे लोकाः सप्त वै संप्रतिष्ठिताः / पृथिवी सप्तभिर्द्वीपैः समुद्रैः सह सप्तभिः
Transliteration
yasminnaṇḍa ime lokāḥ sapta vai saṃpratiṣṭhitāḥ / pṛthivī saptabhirdvīpaiḥ samudraiḥ saha saptabhiḥ
Translation
यस्मिन्नण्डे इमे सप्त लोकाः सम्यक् प्रतिष्ठिताः; पृथिवी च सप्तद्वीपैः सप्तसमुद्रैः सह विराजते।
Word by Word
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
अण्डेin the cosmic egg
अण्डे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
इमेthese
इमे:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (demonstrative), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
लोकाःworlds
लोकाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत्/सर्वलिङ्ग (indeclinable-like numeral), लोकाः इत्यस्य विशेषणम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात/अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
संप्रतिष्ठिताःare established/placed
संप्रतिष्ठिताः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate to subject)
TypeVerb
Rootसम्-प्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); लोकाः इत्यस्य विधेय-विशेषणम् (predicate)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); द्वीपैः इत्यस्य विशेषणम्
द्वीपैःislands/continents
द्वीपैः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeNoun
Rootद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
समुद्रैःoceans
समुद्रैः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
सहकारक (Sahārtha/Comitative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), उपसर्गसदृश-सम्बन्धबोधक (comitative particle)
सप्तभिःseven (in number)
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrumental)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural); समुद्रैः इत्यस्य विशेषणम्