Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः

asurāśca jitāḥ sarve balirbaddhaśca vai tvayā / evamuktaḥ surairviṣṇaḥ siddhaiśca paramarṣibhiḥ

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया; एवमुक्तः सुरैर्विष्णुः सिद्धैश्च परमर्षिभिः।

asurāḥthe Asuras
asurāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
jitāḥconquered
jitāḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√ji (धातु; जि)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive sense
sarveall
sarve:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with asurāḥ
baliḥBali
baliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbali (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
baddhaḥbound
baddhaḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√bandh (धातु; बन्ध्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive sense
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
tvayāby you
tvayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
uktaḥaddressed (praised)
uktaḥ:
Pradhāna-predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√vac (धातु; वच्)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); भूतकृदन्त (क्त) passive: ‘having been addressed/praised’
suraiḥby the gods
suraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
siddhaiḥby the Siddhas
siddhaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsiddha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
paramarṣibhiḥby the highest sages
paramarṣibhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootparama-ṛṣi (प्रातिपदिक: parama + ṛṣi)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन); कर्मधारय ‘supreme seers’