Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 138
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
जन्मनक्षत्रपीडासु यान्ति वैगुण्यतां यतः / स्पृश्यन्ते तेन दोषेण ततस्तद्ग्रहभक्तितः
Transliteration
janmanakṣatrapīḍāsu yānti vaiguṇyatāṃ yataḥ / spṛśyante tena doṣeṇa tatastadgrahabhaktitaḥ
Translation
जनमनक्षत्रपीडासु यतः वैगुण्यतां यान्ति। तेन दोषेण स्पृश्यन्ते, तस्मात् तद्ग्रहभक्तितः॥
Word by Word
जन्म-नक्षत्र-पीडासुin afflictions of the birth-star (janma-nakṣatra)
जन्म-नक्षत्र-पीडासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजन्मन् + नक्षत्र + पीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (जन्मनः नक्षत्रस्य पीडा)
यान्तिgo, come to
यान्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वैगुण्यताम्defectiveness, impairment
वैगुण्यताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैगुण्यता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायाः कर्म
यतःbecause
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक (causal adverb/conjunction: ‘because/wherefrom’)
स्पृश्यन्तेare touched/affected
स्पृश्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense: ‘are touched/affected’)
तेनby that
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
दोषेणby the fault/defect
दोषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootदोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
ततःtherefore
ततः:
Apadana/Hetu (अपादान/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (therefore/from that)
तत्-ग्रह-भक्तितःfrom devotion to that graha
तत्-ग्रह-भक्तितः:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतद् + ग्रह + भक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/पञ्चमी), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य ग्रहस्य भक्ति) + तसिल्-अर्थे पञ्चमी (from/through devotion)