Shloka 70
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
निमेषश्चानुकर्षो ऽस्य हीषा चास्य लवाःस्मृताः / रात्रिर्वरूथो धर्मो ऽस्य ध्वज ऊर्द्ध्व समुच्छ्रितः
Transliteration
nimeṣaścānukarṣo 'sya hīṣā cāsya lavāḥsmṛtāḥ / rātrirvarūtho dharmo 'sya dhvaja ūrddhva samucchritaḥ
Translation
तस्य निमेषः ‘अनुकर्षः’ स्मृतः, ‘हीषा’ च लवाः स्मृताः। रात्रिर्वरूथः, धर्मोऽस्य ध्वज ऊर्ध्वं समुच्छ्रितः॥
Word by Word
निमेषःa blink (nimeṣa)
निमेषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अनुकर्षःdrawing/pulling (anukarṣa)
अनुकर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुकर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
हीषाhīṣā (a named part)
हीषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहीषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
लवाःlavas (minute parts)
लवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्मृताःare said
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय
रात्रिःnight
रात्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरूथःenclosure/armour (varūtha)
वरूथः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरूथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्यof him/of this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ध्वजःbanner/flag
ध्वजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऊर्द्ध्वम्upwards
ऊर्द्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्द्ध्व (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: upward)
समुच्छ्रितःraised aloft
समुच्छ्रितः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-उद्-श्रि (धातु) + क्त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय