Shloka 81
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
क्रैञ्चद्वीपस्य विस्ताराद्द्विगुणास्तस्य विस्तरः / परिवार्य समुद्रं स दधिमण्डोदकं स्थितः
Transliteration
kraiñcadvīpasya vistārāddviguṇāstasya vistaraḥ / parivārya samudraṃ sa dadhimaṇḍodakaṃ sthitaḥ
Translation
क्रैञ्चद्वीपविस्ताराद् द्विगुणः शाकद्वीपविस्तरः। स दधिमण्डोदकसमुद्रं परितः स्थितः॥
Word by Word
kraiñcadvīpasyaof Kraiñca-dvīpa
kraiñcadvīpasya:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Rootkraiñca-dvīpa (प्रातिपदिक; समास)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
vistārātfrom the extent/expanse
vistārāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootvistāra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Pañcamī (5th/पञ्चमी; ablative), Ekavacana (एकवचन)
dviguṇāḥdouble (twofold)
dviguṇāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi-guṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana (बहुवचन)
tasyaof that/of it
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध; genitive)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Ekavacana (एकवचन)
vistaraḥthe extent/expanse
vistaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvistara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
parivāryahaving surrounded/encircled
parivārya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootpari-√vṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा/ल्यप्; तुमुन्-न), lyap (ल्यप्) form; indeclinable (अव्ययभाव)
samudramthe ocean
samudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
saḥit/he (that)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormSarvanāma; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)
dadhimaṇḍodakamwhey-water; water like the scum/essence of curd
dadhimaṇḍodakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdadhi-maṇḍa-udaka (प्रातिपदिक; समास)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā (2nd/द्वितीया), Ekavacana (एकवचन)
sthitaḥis situated/stands
sthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√sthā (धातु)
FormKta (क्त) past passive participle, Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन)