Shloka 60
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
विहरन्ति रमन्ते च हृष्यमाणास्तु सर्वशः / न तेषु दस्यवः संति म्लेच्छ जातय एव च
Transliteration
viharanti ramante ca hṛṣyamāṇāstu sarvaśaḥ / na teṣu dasyavaḥ saṃti mleccha jātaya eva ca
Translation
विहरन्ति रमन्ते च सर्वतः हृष्यमाणाः। तेषु न दस्यवः सन्ति, न च म्लेच्छजातयः॥
Word by Word
विहरन्तिthey sport/roam
विहरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+हृ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
रमन्तेthey delight/enjoy
रमन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootरम् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
हृष्यमाणाःrejoicing
हृष्यमाणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/भावे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विशेषणार्थक (particle: but/indeed)
सर्वशःeverywhere/in all ways
सर्वशः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverbial), प्रकार/व्याप्त्यर्थे (in every way)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
तेषुamong them/in them
तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), बहुवचन
दस्यवःrobbers/bandits
दस्यवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), बहुवचन
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
म्लेच्छbarbarian/foreign
म्लेच्छ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘जातयः’)
जातयःcastes/tribes
जातयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case/nominative), बहुवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)