Shloka 159
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
धरणैः प्राकृतैस्तत्तदावृतं प्रति सप्तभिः / दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्
Transliteration
dharaṇaiḥ prākṛtaistattadāvṛtaṃ prati saptabhiḥ / daśādhikyena cānyonyaṃ dhārayanti parasparam
Translation
प्राकृतैर्धरणैः तत्तद् आवृतं प्रति सप्तभिः। दशाधिक्येन चान्योन्यं धारयन्ति परस्परम्॥
Word by Word
धरणैःby coverings/layers
धरणैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootधरणि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
प्राकृतैःmaterial/primal
प्राकृतैः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्राकृत (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; धरणैः इति विशेषण (qualifying)
तत्that (each)
तत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (each respective)
तत्that (respective)
तत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (tattat = respectively)
आवृतम्covered/enveloped
आवृतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootआ-√वृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (object: 'covered')
प्रतिeach/with respect to
प्रति:
सम्बन्ध (Relational)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय (preposition), प्रति-योगे (with reference to/each)
सप्तभिःby seven
सप्तभिः:
करण (Karaṇa/Instrument; measure)
TypeAdjective
Rootसप्तन् (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन (Instrumental plural)
दशाधिक्येनby tenfold increase
दशाधिक्येन:
करण (Karaṇa/Instrument; manner/measure)
TypeNoun
Rootदश + अधिक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (दशेन अधिक्यम् = increase by ten)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अन्योन्यम्mutually
अन्योन्यम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (reciprocal adverb), परस्परार्थक (mutually)
धारयन्तिthey support/hold
धारयन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√धृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present indicative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
परस्परम्each other
परस्परम्:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः (reciprocal adverb), परस्परार्थक (each other)