Shloka 137
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
उदकस्यायनं यस्मात्तस्मादुदधिरुच्यते / अपर्वाणस्तु गिरयः पर्वभिः पर्वताः स्मृताः
Transliteration
udakasyāyanaṃ yasmāttasmādudadhirucyate / aparvāṇastu girayaḥ parvabhiḥ parvatāḥ smṛtāḥ
Translation
उदकस्य आयनं यस्मात् तस्मात् ‘उदधिः’ इति उच्यते; अपर्वाणः गिरयः, पर्वभिः तु ‘पर्वताः’ स्मृताः।
Word by Word
उदकस्यof water
उदकस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), षष्ठी (6th/genitive), एकवचन (singular)
आयनम्going; course; abode
आयनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
यस्मात्from which; because
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुं/नपुंसक, पञ्चमी (ablative), एकवचन
तस्मात्therefore; from that
तस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, पञ्चमी (ablative), एकवचन
उदधिःocean
उदधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
अ-पर्वाणःwithout joints/segments
अ-पर्वाणः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनञ्-समासार्थक-उपसर्ग (negation a-), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘without joints/knots’
तुbut
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (contrastive)
गिरयःmountains
गिरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पर्वभिःby joints/segments
पर्वभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), बहुवचन
पर्वताःmountains (parvatas)
पर्वताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्मृताःare termed
स्मृताः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are called/are remembered’