Shloka 115
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
स्वादूदकेनोदधिना सर्वतः परिवारितः / पुष्करद्वीपविस्ताराद्विस्तीर्णो ऽसौ समन्ततः
Transliteration
svādūdakenodadhinā sarvataḥ parivāritaḥ / puṣkaradvīpavistārādvistīrṇo 'sau samantataḥ
Translation
सः पुष्करद्वीपः सर्वतः स्वादूदकेन समुद्रेण परिवारितः, तस्य विस्तारात् सर्वदिक् समन्ततः विस्तीर्णोऽभवत्।
Word by Word
स्वादु-उदकेनwith sweet water
स्वादु-उदकेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्वादु (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (sweet water)
उदधिनाby the ocean
उदधिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
परिवारितःsurrounded
परिवारितः:
Karma (कर्म) / Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootपरि-√वृ (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुष्कर-द्वीप-विस्तारात्from the extent of Puṣkara-dvīpa
पुष्कर-द्वीप-विस्तारात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान) विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (Puṣkara-dvīpa + extent)
विस्तीर्णःexpanded, spread out
विस्तीर्णः:
Predicate (विधेय)
TypeVerb
Rootवि-√स्तॄ (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असौthis (one)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समन्ततःall around
समन्ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)