Shloka 24
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
तैर्विमिश्रा जनपदा आर्या म्लेच्छाश्च भागशः / पीयन्ते यैरिमा नद्यो गङ्गा सिंधु सरस्वती
Transliteration
tairvimiśrā janapadā āryā mlecchāśca bhāgaśaḥ / pīyante yairimā nadyo gaṅgā siṃdhu sarasvatī
Translation
तैर्विमिश्रा जनपदा आर्या म्लेच्छाश्च भागशः। पीयन्ते यैरिमा नद्यो गङ्गा सिंधु सरस्वती॥
Word by Word
तैःby them/with them
तैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
विमिश्राःmixed, intermingled
विमिश्राः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootविमिश्र (कृदन्त; √मिश्र/√मिश् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
जनपदाःcountries, regions
जनपदाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजनपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
आर्याःĀryas, noble people
आर्याः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
म्लेच्छाःMlecchas, foreigners/barbarians
म्लेच्छाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootम्लेच्छ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
भागशःin parts, separately, by divisions
भागशः:
सम्बन्धसूचक (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootभागशस् (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
पीयन्तेare drunk
पीयन्ते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√पा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
यैःby which
यैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
इमाःthese
इमाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
नद्यःrivers
नद्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
गङ्गाGaṅgā
गङ्गा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
सिन्धुSindhu (Indus)
सिन्धु:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नदी-नाम