Shloka 23
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
श्रीपर्वतश्चित्रकूटः कूटशैलो गिरिस्तथा / अन्ये तेभ्यो ऽपरिज्ञाता ह्रस्वाः स्वलपोपजी विनः
Transliteration
śrīparvataścitrakūṭaḥ kūṭaśailo giristathā / anye tebhyo 'parijñātā hrasvāḥ svalapopajī vinaḥ
Translation
श्रीपर्वतश्चित्रकूटः कूटशैलो गिरिस्तथा। अन्ये तेभ्योऽपरिज्ञाता ह्रस्वाः स्वलपोपजीविनः॥
Word by Word
श्रीपर्वतःŚrīparvata (a mountain)
श्रीपर्वतः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootश्री + पर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (श्रियाः पर्वतः / श्री-सम्बन्धी पर्वतः)
चand
च:
सम्बन्धसूचक (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात
चित्रकूटःCitrakūṭa (a mountain)
चित्रकूटः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootचित्र + कूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (चित्रः कूटः)
कूटशैलःKūṭaśaila (a mountain)
कूटशैलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकूट + शैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (कूटः शैलः)
गिरिःmountain
गिरिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तथाand also
तथा:
सम्बन्धसूचक (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थे
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तेभ्यःthan/from them
तेभ्यः:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), बहुवचन; सर्वनाम
अपरिज्ञाताःunrecognized, not well-known
अपरिज्ञाताः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootअपरिज्ञात (कृदन्त; √ज्ञा धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
ह्रस्वाःshort, small
ह्रस्वाः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
स्वल्पोपजीविनःliving on little, of scant livelihood
स्वल्पोपजीविनः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वल्प + उपजीविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (स्वल्पेन उपजीविनः)