Shloka 47
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः / नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत
Transliteration
kurustu saptamasteṣāṃ bhadrāśvaścāṣṭamaḥ smṛtaḥ / navamaḥ ketumālaśca teṣāṃ deśānnibodhata
Translation
सप्तमः तेषां कुरुः, अष्टमः भद्राश्वः स्मृतः। नवमः केतुमालश्च; तेषां देशान् निबोधत॥
Word by Word
कुरुःKuru (name)
कुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुand/then
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
सप्तमःseventh
सप्तमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formक्रमवाचक, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
भद्राश्वःBhadrāśva (name)
भद्राश्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभद्र + अश्व (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (भद्रः अश्वः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अष्टमःeighth
अष्टमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्टम (प्रातिपदिक)
Formक्रमवाचक, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्मृतःis remembered/considered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नवमःninth
नवमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनवम (प्रातिपदिक)
Formक्रमवाचक, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
केतुमालःKetumāla (name)
केतुमालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकेतु + माल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (केतु-माल), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन
देशान्regions/countries
देशान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
निबोधतknow/understand
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: नि-