Shloka 11
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः
Transliteration
jaṃbūdvīpeśvaraṃ cakre āgnīdhraṃ sumahābalam / plakṣadvīpeśvaraścāpi tena medhātithiḥ kṛtaḥ
Translation
स जम्बूद्वीपेश्वरत्वे सुमहाबलम् आग्नीध्रं चकार; प्लक्षद्वीपेश्वरत्वे च तेन मेधातिथिः कृतः।
Word by Word
जम्बूद्वीपेश्वरम्lord of Jambūdvīpa
जम्बूद्वीपेश्वरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजम्बूद्वीप + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जम्बूद्वीपस्य ईश्वरः)
चक्रेmade/appointed
चक्रे:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
आग्नीध्रम्Āgnīdhra
आग्नीध्रम्:
कर्म (Karma/Object; appointee)
TypeNoun
Rootआग्नीध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सुvery
सु:
सम्बन्ध (Sambandha/Modifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formउपपद-निपात (intensifier/prefix-like)
महाबलम्of great strength
महाबलम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः (महद् बलं यस्य)
प्लक्षद्वीपेश्वरः(as) lord of Plakṣadvīpa
प्लक्षद्वीपेश्वरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्लक्षद्वीप + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
तेनby him
तेन:
करण (Karaṇa/Instrument; by him/thereby)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
मेधातिथिःMedhātithi
मेधातिथिः:
कर्म-कर्तृ (Karma as resultant/appointed person)
TypeNoun
Rootमेधातिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
कृतःwas made/appointed
कृतः:
क्रिया-विशेष (Predicative; result state)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि-प्रत्यय (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अस्ति इति अध्याहार्य)