Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order

त्रेतायुगमुखे पूर्वमासन्स्वायंभुवेंऽतरे / देवायामा इति ख्याताः पूर्वं ये यज्ञसूनवः

tretāyugamukhe pūrvamāsansvāyaṃbhuveṃ'tare / devāyāmā iti khyātāḥ pūrvaṃ ye yajñasūnavaḥ

त्रेतायुगमुखे पूर्वमासन्स्वायंभुवेऽन्तरे । देवायामा इति ख्याताः पूर्वं ये यज्ञसूनवः ॥

त्रेता-युग-मुखेat the beginning of the Tretā age
त्रेता-युग-मुखे:
अधिकरण (time-location)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (त्रेतायुगस्य मुखम् = आरम्भः)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
काल (time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
आसन्were
आसन्:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
स्वायम्भुवेin the Svāyambhuva (Manvantara)
स्वायम्भुवे:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootस्वायम्भुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (of अन्तर)
अन्तरेin the interval/Manvantara
अन्तरे:
अधिकरण (location/time)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
देव-आयामाः(called) Devāyāmas
देव-आयामाः:
कर्ता/सम्बोधन-नाम (predicate nominative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + आयाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (देवा एव आयामाः/देव-नामकाः आयामाः)
इतिthus
इति:
नाम-निर्देशक (quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; नामनिर्देश/उद्धरण
ख्याताःwere known/called
ख्याताः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootख्यात (कृदन्त; √ख्या धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
काल (time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
येwho
ये:
कर्ता (relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
यज्ञ-सूनवःsons of Yajña
यज्ञ-सूनवः:
कर्ता (apposition to ये)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + सूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (यज्ञस्य सूनवः)