Shloka 41
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
त्रयंबकस्याभिशापेन चाक्षुषस्यातरे मनोः / एतच्छुत्वा ततः सूतमपृच्छच्छांशपायनिः
Transliteration
trayaṃbakasyābhiśāpena cākṣuṣasyātare manoḥ / etacchutvā tataḥ sūtamapṛcchacchāṃśapāyaniḥ
Translation
त्र्यम्बकस्याभिशापेन चाक्षुषस्य मनोः अन्तरे। एतच्छ्रुत्वा ततः शांशपायनिः सूतमपृच्छत्॥
Word by Word
त्र्यम्बकस्यof Tryambaka (Śiva)
त्र्यम्बकस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
अभिशापेनby the curse
अभिशापेन:
करण (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootअभिशाप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction particle)
चाक्षुषस्यof Cākṣuṣa
चाक्षुषस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
अन्तरेin the interval (between)
अन्तरे:
अधिकरण (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular (अन्तरे = in the interval)
मनोःof Manu
मनोः:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन — Genitive singular
एतत्this
एतत्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular (pronoun)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (पूर्वक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव — having heard
ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, काल/क्रमवाचक (adverb of sequence)
सूतम्the Sūta (narrator)
सूतम्:
कर्म (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
अपृच्छत्asked
अपृच्छत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन — he asked
शांशपायनिःŚāṃśapāyani
शांशपायनिः:
कर्ता (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशांशपायनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular