Shloka 38
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
स्वायं भुवेंऽतरे पूर्वं ययोर्वै कीर्त्तिताः प्रजाः / सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिन्दिताम्
Transliteration
svāyaṃ bhuveṃ'tare pūrvaṃ yayorvai kīrttitāḥ prajāḥ / suṣuve sāgarādvelā kanyāmekāmaninditām
Translation
स्वायं भुवेंऽतरे पूर्वं ययोर्वै कीर्त्तिताः प्रजाः । सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिन्दिताम् ॥
Word by Word
स्वायम्of Svāyambhuva (in the Svāyambhuva period)
स्वायम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वायम् (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषणार्थे (adverbial) ‘स्वयम्’ इत्यर्थे
भुवेin the earth/world
भुवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक/स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular
अन्तरेin the period/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; ‘भुवे अन्तरे’ = in the interval/period
पूर्वम्formerly/earlier
पूर्वम्:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
ययोःof whom (two)
ययोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), द्विवचन — Genitive dual
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारण/प्रसिद्ध्यर्थक
कीर्तिताःmentioned
कीर्तिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीर्तित (कृदन्त, क्त; √कीर्त्/√कृत् ‘to mention’)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; क्त-प्रत्ययान्त; प्रजाः इत्यस्य विशेषण
प्रजाःcreatures/offspring
प्रजाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
सुषुवेgave birth to
सुषुवे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सू (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular; परस्मैपद
सागरात्from the ocean
सागरात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular
वेलाVelā
वेला:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवेला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular
कन्याम्a daughter
कन्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular
एकाम्one
एकाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; संख्यावाचक विशेषण
अनिन्दिताम्blameless
अनिन्दिताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनिन्दित (कृदन्त, क्त; √निन्द्)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; नञ्-पूर्वक क्त-प्रत्ययान्त विशेषण