Shloka 84
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्य वै रोहिणी पत्नी पुत्रस्तस्य बुधः स्मृतः / इत्येतास्तनवस्तस्य नामभिः सह कीर्तिताः
Transliteration
tasya vai rohiṇī patnī putrastasya budhaḥ smṛtaḥ / ityetāstanavastasya nāmabhiḥ saha kīrtitāḥ
Translation
तस्य वै रोहिणी पत्नी, पुत्रस्तस्य बुधः स्मृतः। इत्येताः तनवस्तस्य, नामभिः सह कीर्तिताः॥
Word by Word
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपातः (particle; indeed)
रोहिणीRohiṇī
रोहिणी:
समानााधिकरण (Apposition to पत्नी)
TypeNoun
Rootरोहिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
पत्नीwife
पत्नी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
बुधःBudha (Mercury)
बुधः:
समानााधिकरण (Apposition to पुत्रः)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नाम
स्मृतःis said/remembered (as)
स्मृतः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्ति-अव्ययम् (quotative particle)
एताःthese
एताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम
तनवःforms/bodies
तनवः:
समानााधिकरण (Apposition to एताः)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
नामभिःwith (their) names
नामभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
सहtogether with
सह:
सम्बन्ध (Associative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसह-अव्ययम् (prepositional adverb; with)
कीर्तिताःhave been described/proclaimed
कीर्तिताः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘have been proclaimed’