Shloka 40
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
शिरः प्रावृत्य कुर्वीत अन्तर्धाय तृणैर्महीम् / एवं यो वर्तते भूमौ शर्वस्तं न हिनस्ति वै
Transliteration
śiraḥ prāvṛtya kurvīta antardhāya tṛṇairmahīm / evaṃ yo vartate bhūmau śarvastaṃ na hinasti vai
Translation
शिरः प्रावृत्य कुर्वीत अन्तर्धाय तृणैर्महीम्। एवं यो वर्तते भूमौ शर्वस्तं न हिनस्ति वै॥
Word by Word
śiraḥhead
śiraḥ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
prāvṛtyahaving covered
prāvṛtya:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable); ‘having covered’
kurvītashould do
kurvīta:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
antardhāyahaving concealed
antardhāya:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootantar + dhā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), अव्ययभाव; ‘having covered/hidden’
tṛṇaiḥwith grass
tṛṇaiḥ:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Roottṛṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
mahīmthe earth/ground
mahīm:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
evamthus
evam:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम
vartatebehaves/abides
vartate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
bhūmauon the earth
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
śarvaḥŚarva (Śiva)
śarvaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
hinastiharms
hinasti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothiṃs (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)