Shloka 22
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
तस्यादित्यतनुर्नाम्नः प्रथमा प्रथमस्य ते / इत्युक्ते तस्य यत्तेजश्चक्षुस्त्वासीत्प्रकाशकम्
Transliteration
tasyādityatanurnāmnaḥ prathamā prathamasya te / ityukte tasya yattejaścakṣustvāsītprakāśakam
Translation
तव प्रथमस्य नाम्नः प्रथमा ‘आदित्यतनुः’ इति; इत्युक्ते तस्य यत्तेजः, तत् प्रकाशकं चक्षुरिवाभवत्।
Word by Word
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (genitive), एकवचन
āditya-tanuḥthe sun-form (body of Āditya)
āditya-tanuḥ:
Karta/Viṣaya (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootāditya + tanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ādityasya tanuḥ)
nāmnaḥof the name
nāmnaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
prathamāthe first
prathamā:
Viśeṣya/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootprathamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘first (fem.)’
prathamasyaof the first
prathamasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन
teyour/to you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; सर्वनाम
itithus
iti:
Sambandha/Quotative (निपात)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्त्यर्थक/उद्धरणार्थक (quotative)
uktewhen (it was) said
ukte:
Kāla/Avadhāraṇa (काल/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त (PPP) ‘ukta’; सप्तमी (locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
yatwhich/that
yat:
Karta/Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
tejaḥsplendor, radiance
tejaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
cakṣuḥ(as) an eye
cakṣuḥ:
Viśeṣya/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootcakṣus (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle)
āsītwas
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
prakāśakamilluminating
prakāśakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprakāśaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (adjective) cakṣuḥ/tejaḥ प्रति